Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 9/6/2026, nhóm NGO gồm Rainforest Action Network, Reclaim Finance và Urgewald công bố báo cáo về dòng vốn ngân hàng vào nhiên liệu hóa thạch.
Theo báo cáo, 65 ngân hàng hàng đầu thế giới đã tăng tổng vốn đầu tư lên 900 tỷ USD trong năm 2025, tương ứng mức tăng 8% so với năm 2024.
Khoảng 60% số ngân hàng được khảo sát ghi nhận mức tăng vốn. Chỉ 26 ngân hàng giảm vốn đầu tư vào lĩnh vực này trong năm ngoái.
| Ngân hàng | Vốn đầu tư (tỷ USD) | Thay đổi so với 2024 |
|---|---|---|
| JPMorgan (Mỹ) | 58,2 | +12,5% |
| Bank of America (Mỹ) | Chưa công bố | Chưa công bố |
| Mitsubishi UFJ (Nhật Bản) | Chưa công bố | Chưa công bố |
Kể từ Hiệp định Paris năm 2015, tổng vốn các ngân hàng cấp cho công ty dầu khí và than đá dưới dạng vay, phát hành cổ phiếu và trái phiếu đạt khoảng 9.000 tỷ USD.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng vốn 900 tỷ USD năm 2025 phản ánh sự ưu tiên lợi nhuận ngắn hạn của hệ thống tài chính toàn cầu.
Chi phí vốn cho các dự án năng lượng tái tạo vẫn cao hơn so với nhiên liệu hóa thạch ở nhiều khu vực, tạo ra độ trễ chính sách (policy lag) trong chuyển dịch năng lượng.
Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) của các ngân hàng thương mại khiến họ ưu tiên các ngành có dòng tiền ổn định như dầu khí thay vì năng lượng tái tạo có độ rủi ro công nghệ cao hơn.
Báo cáo nhận định nếu 9.000 tỷ USD được phân bổ cho chuyển đổi năng lượng công bằng, thế giới có thể đã "khỏe mạnh" hơn, công bằng hơn và sạch hơn.
Tuy nhiên, các ngân hàng vẫn lựa chọn tiếp tục làm trầm trọng thêm hệ lụy của kỷ nguyên hóa thạch, gây bất bình đẳng và hủy hoại môi trường.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Báo cáo được công bố trong bối cảnh năng lượng tái tạo đã rẻ hơn, nhanh hơn, an toàn hơn và là xu hướng không thể đảo ngược.
Hội nghị quốc tế đầu tiên về loại bỏ nhiên liệu hóa thạch dự kiến không đưa ra cam kết ràng buộc, chỉ là đề xuất cho các nước muốn thay thế sản xuất và tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch.
Các yếu tố cần theo dõi trong giai đoạn tới:
- Diễn biến lãi suất của FED và ECB ảnh hưởng đến chi phí vốn cho các dự án năng lượng.
- Chính sách thuế carbon và các quy định ESG tại EU và Mỹ.
- Biến động giá dầu WTI/Brent tác động đến dòng tiền của các công ty dầu khí.
- Các vụ kiện tập thể từ NGO và cổ đông về trách nhiệm khí hậu.
Các ngân hàng có thể điều chỉnh dòng vốn phù hợp với thực tế rằng năng lượng tái tạo hiện đã cạnh tranh hơn về chi phí.