Ngày 18-6, Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Vòng đối thoại địa phương Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) tại Nghệ An.
Diễn đàn tập trung chuyển từ tư duy "tháo gỡ khó khăn" sang "đồng kiến tạo chính sách". Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, nhấn mạnh đây là không gian kiến nghị chính sách, không phải nơi "kêu khó, kêu khổ".
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo từ diễn đàn VPSF 2026, các doanh nghiệp vẫn đối mặt với hàng loạt rào cản hành chính và chi phí đầu vào leo thang.
Ông Nguyễn Đàm Văn, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, chỉ ra những khó khăn chính:
- Khả năng tiếp cận vốn, đất đai và nguồn lực sản xuất còn hạn chế.
- Chi phí đầu vào, chi phí logistics và áp lực cạnh tranh gia tăng.
- Chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mới.
- Thủ tục hành chính và cơ chế phối hợp, quy trình tiếp cận chính sách hỗ trợ còn bất cập.
- Năng lực liên kết, đổi mới sáng tạo và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu còn hạn chế.
Đại diện Công ty cổ phần Avatar Vinh cho biết nhiều doanh nghiệp gặp khó trong thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy và các thủ tục chuyên ngành khác. Doanh nghiệp đề xuất tỉnh xây dựng cơ chế "một đầu mối - một quy trình - một dữ liệu - một trách nhiệm theo dõi". Cơ chế này cần áp dụng cho cả doanh nghiệp nhỏ và vừa, không chỉ dự án lớn.
Bà Nguyễn Thị Quỳnh Vân, đại diện Nafoods Group, dẫn chứng: cùng một kilogram nguyên liệu nông sản, khi qua chế biến sâu thành nước ép cô đặc, giá trị có thể tăng từ 3 đến 5 lần so với bán tươi, bán thô. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này cần nối liền ba mắt xích: vùng nguyên liệu quy mô lớn chuẩn hóa, hạ tầng logistics chuyên biệt cho nông sản, và nguồn lực cho chuyển đổi xanh và chế biến sâu.
Đại diện Công ty Bất động sản thuê và cho thuê Phương Đông đề xuất tỉnh chuyển từ chính sách hỗ trợ riêng lẻ sang chương trình hỗ trợ có trọng tâm với tiêu chí rõ, đầu ra cụ thể. Chương trình tập trung vào nâng cao năng lực quản trị, chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, tiếp cận vốn, mở rộng thị trường và tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng.
Ông Nguyễn Văn Đệ, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Các điểm nghẽn do doanh nghiệp phản ánh tại VPSF 2026 cho thấy hai vấn đề cốt lõi: chi phí tuân thủ quy định (regulatory compliance cost) cao và rào cản tiếp cận nguồn lực sản xuất.
Thứ nhất, thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai và môi trường chồng chéo làm kéo dài thời gian triển khai dự án. Độ trễ này làm tăng chi phí vốn (cost of capital) và rủi ro thanh khoản cho doanh nghiệp. Đối với nhà đầu tư chứng khoán, điều này phản ánh vào chỉ số P/E và EPS của các công ty niêm yết trong lĩnh vực bất động sản và xây dựng. EPS có thể bị giảm do chi phí tài chính tăng và thời gian thu hồi vốn kéo dài.
Thứ hai, chi phí logistics và chi phí đầu vào gia tăng tạo áp lực lên biên lợi nhuận ròng (net profit margin). Trong bối cảnh lạm phát toàn cầu vẫn neo cao, các doanh nghiệp xuất khẩu và nội địa đều chịu sức ép. Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) có thể gia tăng trên thị trường chứng khoán nếu chi phí vốn tiếp tục tăng.
Thứ ba, khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu hạn chế đồng nghĩa với việc dòng vốn FDI có thể chảy chậm hơn vào các khu vực có thủ tục phức tạp. Dữ liệu từ Savills và các tổ chức nghiên cứu khác cho thấy Nghệ An và các tỉnh miền Trung đang cần cải thiện môi trường đầu tư để thu hút vốn ngoại.
Đề xuất "một đầu mối, một quy trình" trực tiếp giải quyết vấn đề thông tin bất cân xứng (information asymmetry) giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Nếu được triển khai, có thể rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ và tăng tốc độ luân chuyển dòng tiền trong nền kinh tế.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các nhà đầu tư và trader cần quan sát một số yếu tố sau:
- Tiến độ cải cách thủ tục hành chính tại Nghệ An nói riêng và các tỉnh thành khác, đặc biệt là việc áp dụng cơ chế "một đầu mối" cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Biến động chi phí logistics và chi phí đầu vào trong quý III/2026, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.
- Khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp tư nhân, phản ánh qua tăng trưởng tín dụng ngân hàng và lãi suất cho vay.
- Động thái của chính quyền địa phương trong việc phân cấp, phân quyền và triển khai chương trình hỗ trợ có trọng tâm, tiêu chí rõ ràng.
- Giá trị gia tăng của nông sản xuất khẩu: nếu các mắt xích logistics và chế biến sâu được giải quyết, có thể thúc đẩy mạnh mẽ dòng tiền vào ngành nông nghiệp công nghệ cao và thực phẩm chế biến.
Ông Nguyễn Văn Đệ, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, khẳng định sẽ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Đây là tín hiệu tích cực cho môi trường đầu tư, nhưng cần thời gian và kết quả cụ thể để định lượng tác động lên dòng vốn.