Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo số liệu từ Dow Jones Market Data, cổ phiếu SpaceX đang được giao dịch với hệ số giá trên doanh thu dự phóng năm 2027 đạt 39,2 lần. Con số này vượt qua tất cả các cổ phiếu trong chỉ số S&P 500.
Cổ phiếu đắt thứ hai theo thước đo này là Palantir Technologies với mức 28 lần doanh thu dự phóng năm 2027, tính đến giá đóng cửa ngày 17/6.
Các số liệu định giá được tổng hợp từ 4 đơn vị phân tích và dự báo trung bình về tình hình tài chính của SpaceX.
| Chỉ tiêu | SpaceX | Palantir | Tesla |
|---|---|---|---|
| Giá/Doanh thu dự phóng 2027 | 39,2 lần | 28 lần | 12,6 lần |
| Giá IPO | 135 USD | — | — |
| Biến động giá 2 phiên (17-18/6) | -5% (T4), -3,6% (T5) | — | — |
SpaceX hiện chưa có lợi nhuận, do đó giới phân tích sử dụng hệ số giá trên doanh thu thay vì P/E thông thường. Công ty này chưa nằm trong S&P 500 do chưa đáp ứng điều kiện về thời gian chờ sau IPO và yêu cầu về lợi nhuận.
Mặc dù giảm 5% và 3,6% trong hai phiên liên tiếp, cổ phiếu SpaceX vẫn cao hơn 37% so với giá IPO 135 USD. Điều này cho thấy tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) vẫn chi phối mạnh mẽ.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền đổ vào SpaceX phản ánh hai động lực chính. Thứ nhất, kỳ vọng vào tầm nhìn của CEO Elon Musk vượt trội hơn các phương pháp định giá truyền thống. Thứ hai, tâm lý FOMO đã tạo ra dòng chảy hiếm thấy xoay quanh cổ phiếu này.
Hàng tỷ USD đã chảy vào các quỹ ETF được thiết kế để giúp nhà đầu tư tiếp cận cổ phiếu SpaceX. Nhà đầu tư cá nhân cũng đổ tiền vào, khiến sự chú ý rời khỏi các tên tuổi lớn như Nvidia và nhóm Magnificent Seven.
Ông Julian Emanuel, Giám đốc điều hành cấp cao tại Evercore ISI, cho rằng SpaceX có thể khơi lại tâm lý FOMO gắn với những kỳ vọng lớn, tạo động lực cho chặng tăng tiếp theo của thị trường giá lên.
Tuy nhiên, sự tương đồng với Netscape năm 1995 đang làm dấy lên tranh luận về nguy cơ bong bóng. Netscape IPO với mức định giá 2,9 tỷ USD dù chưa có lợi nhuận, và thương vụ này được xem là mở ra kỷ nguyên internet trước khi chính công ty bị đối thủ vượt qua.
Ông Jim Thorne, chiến lược gia trưởng tại Wellington-Altus, nhận xét: "Bong bóng là hiện tượng thường thấy trong các cuộc cách mạng công nghệ. Chúng ta thường ứng dụng công nghệ quá mức, đổ quá nhiều vốn và xây dựng vượt nhu cầu thực tế."
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
SpaceX không hoàn toàn giống Netscape. Cả hai đều được định giá cao khi niêm yết, nhưng SpaceX hiện có quy mô kinh doanh lớn hơn nhiều và đã tạo dựng vị thế vững chắc trong nhiều lĩnh vực.
Các yếu tố then chốt cần theo dõi:
- SpaceX là đối tác quan trọng của nhiều doanh nghiệp và Chính phủ Mỹ trong các hoạt động tiếp cận không gian.
- Công ty gần như thống trị thị trường phóng tên lửa, với rất ít đối thủ cạnh tranh trực tiếp.
- SpaceX ngày càng có lợi thế trong lĩnh vực AI và thông tin liên lạc vệ tinh.
Ngày 18/6, các nhà phân tích của Oppenheimer nâng giá mục tiêu đối với cổ phiếu SpaceX từ 190 USD lên 250 USD/cổ phiếu. Ông Timothy Horan, Giám đốc điều hành của Oppenheimer, dự báo SpaceX sẽ phát triển thành công ty truyền thông, điện toán đám mây và AI lớn nhất thế giới.
Ông Maury Blackman, Giám đốc điều hành Pierpoint Ventures, cho rằng IPO của SpaceX gửi thông điệp về một hướng đi mới, và câu hỏi không còn là liệu nhân loại có trở thành loài sinh sống trên nhiều hành tinh hay không, mà là quá trình đó diễn ra nhanh đến đâu.
Trong khi đó, ông Emanuel cảnh báo đà tăng của nhóm cổ phiếu AI vẫn có thể kéo dài thêm vài tháng, nhưng tâm lý hưng phấn có thể chuyển thành FOMO toàn diện trước khi bong bóng vỡ.