Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Chính phủ đã ban hành Nghị định 201/2026/NĐ-CP sửa đổi thuế suất thuế xuất khẩu của một số mặt hàng khoáng sản tại Biểu thuế xuất khẩu ban hành kèm Nghị định số 26/2023/NĐ-CP.
Văn bản được Vietnam+ đưa tin ngày 09/06/2026, tập trung vào hai nhóm hàng chính: Flourite và Bismut ximăng.
| Mặt hàng (mã HS) | Thuế suất cũ | Thuế suất mới |
|---|---|---|
| Flourite – Canxi florua > 97% (HS 2529.22.00) | 10% | 5% |
| Bismut ximăng dạng bột (HS 8106.10.10.20) | Chưa tách mã | 0% |
| Bismut ximăng dạng bánh (HS 8106.10.90.20) | Chưa tách mã | 0% |
| Bismut ximăng dạng bột, hàm lượng Bi >70% đến ≤99,99% (HS 8106.90.10.20) | Chưa tách mã | 0% |
| Bismut ximăng dạng bánh, hàm lượng Bi >70% đến ≤99,99% (HS 8106.90.90.20) | Chưa tách mã | 0% |
Bộ Tài chính cho biết mục tiêu điều chỉnh là khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ, mở rộng chế biến chiều sâu và sử dụng hiệu quả tài nguyên khoáng sản.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc giảm thuế xuất khẩu trực tiếp làm tăng biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp khai thác và chế biến hai mặt hàng này.
Đối với Flourite (Canxi florua >97%), mức giảm 5 điểm phần trăm thuế suất tương đương giảm chi phí xuất khẩu, cải thiện dòng tiền ròng từ hoạt động thương mại quốc tế.
Đối với Bismut ximăng, thuế suất 0% loại bỏ hoàn toàn rào cản thuế, tạo động lực đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng.
Động thái này phản ánh định hướng chính sách tài khóa có chọn lọc: không cắt giảm thuế tràn lan mà tập trung vào các khoáng sản chiến lược, khuyến khích chế biến sâu thay vì xuất thô.
Xét trên góc độ dòng vốn, chi phí vốn của các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị Bismut và Flourite giảm nhờ tiết kiệm thuế, cải thiện chỉ số EBITDA và ROE tiềm năng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Nghị định 201/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 26/2023/NĐ-CP, cho thấy lộ trình điều chỉnh chính sách thuế khoáng sản đang được thực hiện theo từng bước.
Trước đó, ngày 20/05/2025, Chính phủ đã giảm thuế xuất khẩu clanhke ximăng từ 10% xuống 5%, với lộ trình quay lại 10% từ 01/01/2027.
Điều này cho thấy xu hướng chính sách linh hoạt: ưu đãi thuế tạm thời nhằm tái cấu trúc ngành, nhưng có thể điều chỉnh theo chu kỳ.
Các dữ kiện cần theo dõi bao gồm sản lượng xuất khẩu thực tế của Flourite và Bismut ximăng trong quý III và IV/2026, biến động giá quốc tế các mặt hàng này và phản ứng của đối tác nhập khẩu.
Ngoài ra, các doanh nghiệp chế biến sâu trong nước có thể tận dụng mức thuế 0% để mở rộng thị phần xuất khẩu sang các nước có nhu cầu cao về hóa chất đặc thù và vật liệu bán dẫn.