Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Từ ngày 7-9/7/2026, tại trung tâm ExCeL London, diễn ra Source Fashion – hội chợ tìm nguồn cung ứng có trách nhiệm hàng đầu của Vương quốc Anh. Theo TTXVN, 10 doanh nghiệp dệt may do Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) quy tụ đã tham gia sự kiện này.
Mỗi nhà trưng bày phải qua kiểm toán và thẩm định về tiêu chuẩn bền vững trước khi được chấp thuận. Đây là thông điệp đầu tiên: minh bạch và trách nhiệm là tấm vé vào cửa.
| Yếu tố pháp lý | Chi tiết |
|---|---|
| UKVFTA | Hiệu lực từ năm 2021, tạo lợi thế thuế quan so với đối thủ chưa có FTA với Anh. |
| Anh gia nhập CPTPP | Hiệu lực từ 15/12/2024, mở thêm con đường cao tốc cho doanh nghiệp Việt. |
| Quy tắc xuất xứ UKVFTA | Từ vải trở đi – công đoạn dệt và may hoàn chỉnh phải thực hiện tại Việt Nam hoặc Anh. |
Ông Lê Đình Bá, Tham tán, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Anh và Ireland, nhận định: «Lợi thế của Việt Nam không phải là hiển nhiên và không phải là mãi mãi.»
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Ông Pietro Lessi, Giám đốc Khách hàng Chiến lược của Source Fashion, mô tả thế hệ nhà mua hàng mới «tìm nguồn cung theo cách khác hẳn sáu, bảy năm trước». Họ không còn lệ thuộc vào một quốc gia, mà xây dựng mạng lưới cung ứng đa điểm.
Bên cạnh gian hàng Việt Nam tại hội chợ còn có Mauritius, Indonesia, Jordan và Ai Cập. Điều này phản ánh cuộc cạnh tranh giành thị phần trên kệ hàng nước Anh đang ngày càng gay gắt.
Ba đòi hỏi chính từ nhà mua hàng Anh:
- Bền vững: Ưu tiên chất liệu tự nhiên như lụa, bông, len.
- Truy xuất: Nhà máy phải chỉ rõ nguồn gốc nguyên liệu, minh bạch toàn chuỗi.
- Giá cả cạnh tranh: Chất lượng phải tương xứng với mức giá cao, theo bà Shivon Harvey-Harris (Scúlpt LDN).
Bà Sabrina C. (Solly Little) nhấn mạnh giá phải cạnh tranh. Người tiêu dùng Anh sẵn lòng trả giá cao nếu nhận được giá trị tương ứng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Ông Lê Đình Bá chỉ ra cả thế mạnh và điểm yếu của ngành dệt may Việt Nam:
- Thế mạnh: Quy mô lớn, chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, năng lực đáp ứng đơn hàng lớn với chất lượng ổn định. Kinh nghiệm hợp tác với thương hiệu quốc tế, đáp ứng yêu cầu trách nhiệm xã hội và môi trường.
- Điểm yếu: Tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu còn thấp, cần đầu tư vào thiết kế, thương hiệu, sản xuất xanh.
Ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch VITAS, xác định phát triển nguồn nguyên liệu trong nước (sợi, dệt, nhuộm) là hướng đi trọng tâm. Việc Anh gia nhập CPTPP là động lực để lấp khoảng trống thượng nguồn.
Bà Trịnh Thanh Hải, Tổng Giám đốc GENVIET, cho biết sản phẩm của doanh nghiệp này kết hợp tính thủ công cao với chứng chỉ BSCI và WRAP – hai tiêu chuẩn phổ biến về trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Về dài hạn, cạnh tranh sẽ không chỉ dựa trên giá mà ngày càng dựa trên giá trị gia tăng và tính bền vững. Các nhà đầu tư cần theo dõi tiến trình nội địa hóa, chi phí tuân thủ quy định mới, và sự dịch chuyển của dòng vốn FDI vào ngành dệt may Việt Nam.