Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 26-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên Truth Social: bất kỳ quốc gia châu Âu nào áp dụng thuế dịch vụ số đối với các công ty công nghệ Mỹ sẽ 'ngay lập tức phải đối mặt với mức thuế 100%' đối với toàn bộ hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ.
Ông khẳng định mức thuế này sẽ áp dụng tức thì, bất chấp các hiệp định hay thỏa thuận thương mại hiện hành.
Tuy nhiên, theo CNN, trái với phản ứng hoảng loạn của thị trường khi ông Trump đưa ra lời đe dọa tương tự một năm trước, lần này giới quan sát phản ứng vô cùng bình thản.
Các nhà phân tích nhận định lời đe dọa áp thuế tức thì khó có khả năng trở thành hiện thực do những rào cản pháp lý ngay tại Mỹ.
| Sự kiện | Chi tiết | Nguồn |
|---|---|---|
| Ngày 26/6/2026 | Trump đe dọa thuế 100% với hàng hóa châu Âu nếu áp thuế dịch vụ số. | CNN qua Tuổi Trẻ |
| Tháng 2/2026 | Tòa án Tối cao phán quyết dùng IEEPA để áp thuế là vượt thẩm quyền tổng thống. | Tuổi Trẻ (dẫn CNN) |
| Hiện tại | Chính quyền Trump chuyển sang áp thuế đồng loạt 10% theo cơ chế khác và khởi động điều tra Điều 301. | Tuổi Trẻ |
| Nhiệm kỳ đầu | Điều 301 được dùng điều tra thuế dịch vụ số châu Âu nhưng không dẫn đến áp thuế. | Tuổi Trẻ |
Nguyên nhân chính: Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 đã phán quyết việc dùng Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) để áp thuế vượt quá thẩm quyền của tổng thống.
Chánh án John Roberts nhấn mạnh Quốc hội chỉ trao quyền áp thuế trong những trường hợp và điều kiện được quy định rõ ràng.
Ông Jeffrey Schwab, luật sư của Liberty Justice Center, cho rằng tổng thống chỉ có thể áp thuế khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện và quy trình mà luật quy định.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc mất đi 'vũ khí thuế quan' IEEPA buộc chính quyền Trump chuyển sang áp thuế đồng loạt 10% theo một cơ chế khác và khởi động các cuộc điều tra theo Điều khoản 301 của Luật Thương mại Mỹ.
Mặc dù Điều 301 có thể mở đường cho mức thuế cao hơn, nhưng quy trình này thường kéo dài nhiều tháng để hoàn thành, chứ không thể có hiệu lực 'ngay lập tức'.
Thực tế trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump từng sử dụng Điều 301 để điều tra thuế dịch vụ số của nhiều nước châu Âu nhưng không dẫn đến áp thuế – chủ yếu dùng làm đòn bẩy đàm phán.
Do đó, giới chuyên gia cho rằng khả năng Washington áp mức thuế 100% ngay lập tức là rất thấp.
Đối với thị trường tài chính, sự bình thản của giới quan sát phản ánh kỳ vọng rủi ro thuế quan giảm nhiệt, hỗ trợ tâm lý risk-on ngắn hạn cho cổ phiếu công nghệ Mỹ và đồng USD.
Tuy nhiên, rủi ro dai dẳng vẫn hiện hữu khi các cuộc điều tra Điều 301 vẫn có thể leo thang nếu châu Âu thực sự áp thuế dịch vụ số.
- Châu Âu hiện xem lời đe dọa là 'lời nói gió bay' (theo CNN).
- Các nhà phân tích cho rằng Trump khó có thể lặp lại kịch bản gây sốc thị trường như năm 2025.
- Độ trễ chính sách kéo dài ít nhất vài tháng nếu muốn áp thuế qua Điều 301.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Dù Tòa án Tối cao đã bác bỏ nỗ lực áp thuế toàn cầu 10% trước đó, chính quyền Mỹ gần đây vẫn công bố các mức thuế mới từ 10-12,5% đối với hàng chục quốc gia với lý do lao động cưỡng bức.
Các cuộc điều tra Điều 301 vẫn có thể được khởi động bất cứ lúc nào nhắm vào thuế dịch vụ số của châu Âu.
Nguy cơ leo thang thương mại giữa Mỹ và EU vẫn còn, đặc biệt khi ông Trump có thể sử dụng các biện pháp hành chính khác để gây sức ép.
Các nhà đầu tư cần theo dõi:
- Tiến độ điều tra Điều 301 đối với thuế dịch vụ số của châu Âu.
- Phản ứng của các nước EU: khả năng áp thuế dịch vụ số hay trì hoãn.
- Tác động đến các cổ phiếu công nghệ lớn (Google, Apple, Meta) nếu thuế dịch vụ số được thực thi.
- Biến động tỷ giá EUR/USD khi rủi ro thuế quan giảm.
Theo bài viết liên quan của Tuổi Trẻ, thuế ô tô của ông Trump có thể khiến kinh tế Đức thiệt hại gần 18 tỉ USD sản lượng, nhưng mức độ thực thi vẫn phụ thuộc vào rào cản pháp lý.
Nhìn chung, lời đe dọa thuế 100% hiện bị coi là khó khả thi, tạo điều kiện cho thị trường duy trì trạng thái ổn định ngắn hạn, nhưng tiềm ẩn rủi ro nếu các cuộc điều tra thương mại leo thang bất ngờ.