Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 8-7, lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Lắk chỉ đạo triển khai giải pháp nâng cao giá trị ngành mía, siết chặt kiểm soát đường nhập lậu.
Theo báo Tuổi Trẻ, vùng trồng mía Đắk Lắk rộng gần 45.000ha, chiếm 15% diện tích cả nước. Đây là vùng nguyên liệu lớn thứ 2 toàn quốc.
Các số liệu chính từ hiện trường:
| Chỉ tiêu | Số liệu | Nguồn tham chiếu |
|---|---|---|
| Diện tích mía | ~45.000 ha | Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk |
| Năng suất vụ hiện tại (hộ bà Nội) | 35 tấn/ha (giảm >50% so với năm trước) | Bà Phan Thị Nội (xã M'Đrắk) |
| Giá thu mua mía hiện tại | 550 đồng/kg | Bà Phan Thị Nội |
| Tổng doanh thu hộ bà Nội (vụ này) | ~80 triệu đồng (giảm 120 triệu so với năm ngoái) | Bà Phan Thị Nội |
| Lượng đường tồn kho doanh nghiệp KCP | >100.000 tấn | Ông K.V.S.R. Subbaiah - Tổng giám đốc KCP Việt Nam |
| Giá đường trong nước hiện tại | 17.115 đồng/kg (giảm 3.583 đồng so với 20.698 đồng/kg trước đó) | Ông K.V.S.R. Subbaiah |
| HFCS (sirô ngô giàu fructose) thuế | 0% | Ông K.V.S.R. Subbaiah |
| Đường nhập lậu từ Thái Lan | nguồn gốc qua Lào, Campuchia | Ông K.V.S.R. Subbaiah |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Giá đường nội địa giảm mạnh từ 20.698 đồng xuống còn 17.115 đồng/kg, tương đương giảm 17,3% chỉ trong một năm.
Dòng tiền bị kẹt tại các doanh nghiệp sản xuất đường: lượng tồn kho vượt 100.000 tấn. Chi phí vốn bị chôn trong hàng tồn.
Nguyên nhân chính: đường nhập lậu từ Thái Lan vào Việt Nam qua Lào, Campuchia với giá rẻ hơn. Cùng với HFCS được hưởng thuế 0%.
Hợp đồng liên kết với hơn 19.000 hộ dân buộc doanh nghiệp như KCP vẫn phải thu mua dù tồn kho cao. Áp lực tài chính từ chi phí thu mua và chi phí lưu kho đang đè nặng.
Chính sách thuế mới và đường nhập khẩu chính ngạch khiến nhu cầu đường mía nội địa suy giảm rõ rệt.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk đã kiến nghị Bộ Công Thương duy trì biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp đường mía Thái Lan.
Đoàn đề nghị tăng kiểm tra tạm nhập - tái xuất, truy xuất nguồn gốc, xử lý nghiêm đường nhập lậu.
Đề nghị điều hành hạn ngạch nhập khẩu phù hợp với cung - cầu thị trường.
Bà Đặng Thị Thủy - Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk nhấn mạnh: nếu không kiểm soát đường nhập lậu, vùng nguyên liệu lớn nhất cả nước sẽ mất lợi thế cạnh tranh ngay trên thị trường trong nước.
Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho doanh nghiệp và người trồng mía.