Đà Nẵng và bài toán huy động vốn tỷ USD: Từ 'cơ sở hạ tầng niềm tin' đến mô hình tài chính hỗn hợp

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Tại Hội nghị Đối thoại chính sách cấp cao trong khuôn khổ DBFT Week 2026, các chuyên gia và quỹ đầu tư quốc tế đã nêu bật nghịch lý huy động vốn tại Việt Nam.

Tiến sĩ Mirjam Staub-Bisang, Chủ tịch BlackRock Thụy Sỹ, chỉ ra rằng Việt Nam thu hút FDI kỷ lục nhưng vắng bóng dòng vốn năng lượng sạch.

Dẫn số liệu: Đông Nam Á cần 190 tỷ USD mỗi năm, nhưng chỉ thu hút 2% lượng vốn toàn cầu.

Khoản cam kết 15,5 tỷ USD từ JETP giải ngân chậm do phần lớn là các khoản vay theo lãi suất thị trường, không phải 'vốn mồi' hay viện trợ.

Giáo sư Paul Romer chỉ ra rằng Singapore biến quỹ đất chật hẹp thành khối tài sản 1.000 tỷ USD nhờ quy hoạch hạ tầng cốt lõi.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Dòng vốn quốc tế hiện nay ưu tiên tính dự báo và khả năng thanh khoản. Việc giải ngân chậm của JETP cho thấy độ trễ chính sách trong việc tạo 'vốn mồi' hấp thụ rủi ro ban đầu.

Mô hình tài chính hỗn hợp (blended finance) được đề xuất: Nhà nước chi ngân sách nhỏ làm vốn mồi, hấp thụ rủi ro để thu hút vốn từ quỹ hưu trí và bảo hiểm toàn cầu.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Mirjam cảnh báo mô hình này thất bại nhiều nơi vì tổ chức công ngại rủi ro, chọn vị trí an toàn.

Bốn điều kiện cốt lõi để giữ chân dòng vốn:

• Tính dự báo của chính sách
• Độ sâu đồng nội tệ
• Danh mục dự án khả thi
• Lộ trình thoái vốn rõ ràng

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Đà Nẵng được giao 5 vai trò trọng tâm, trong đó có vai trò 'phòng thí nghiệm thể chế' cho Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) và Khu thương mại tự do (FTZ).

Ông Thái Thanh Quý đề xuất 5 bước chuyển dịch: từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ tín dụng ngân hàng ngắn hạn sang quỹ đầu tư mạo hiểm.

Giáo sư Paul Romer nhấn mạnh nhà nước phải quản lý AI như dịch vụ công ích, tránh tư nhân trục lợi, lấy bài học thảm họa xăng pha chì.

Mục tiêu đến 2045: Việt Nam trở thành nước phát triển thu nhập cao, với Đà Nẵng là cực tăng trưởng mới.

Các nhà đầu tư cần theo dõi tiến trình ban hành cơ chế sandbox và khả năng huy động vốn mồi từ ngân sách cho các dự án năng lượng sạch.