Cước vận chuyển container đi Mỹ, châu Âu lập đỉnh 52 tuần – Áp lực chi phí đè nặng lên chuỗi cung ứng hàng xuất khẩu

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo Báo cáo thị trường cước container xuất khẩu Việt Nam của Sàn giao dịch logistics quốc tế Phaata, giá cước trên nhiều tuyến từ TP.HCM đi Mỹ và châu Âu đã tăng mạnh trong tuần 25 (15 – 21/6/2026).

Bốn tuyến đường dài cùng lập đỉnh mới trong vòng 52 tuần.

Trong khi đó, thị trường nội Á ghi nhận diễn biến trái chiều. Cước đi Thượng Hải gần như không đổi ở mức 139 USD/container, trong khi tuyến TP.HCM – Busan giảm 14,5% xuống còn 320 USD.

Sự phân hóa này cho thấy đà tăng tập trung ở các tuyến đường dài chịu áp lực từ thiếu chỗ, thay đổi hành trình và ùn tắc cảng trung chuyển.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Nhu cầu đưa hàng sang Mỹ sớm đang gia tăng trước những thay đổi về chính sách thuế nhập khẩu. Tâm lý phòng ngừa rủi ro khiến nhiều nhà nhập khẩu yêu cầu đối tác giao hàng gấp, dồn lượng đặt chỗ vào tháng 6 và đầu tháng 7/2026.

Điều này tạo ra cú sốc cầu cục bộ, vượt khả năng cung ứng của đội tàu trong ngắn hạn.

Trên tuyến châu Âu, đa số hãng tàu vẫn duy trì hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng do rủi ro an ninh tại Biển Đỏ chưa được giải tỏa. Quãng đường dài hơn làm tăng thời gian vận chuyển, chi phí nhiên liệu và kéo chậm vòng quay tàu.

Tuyến đi Bờ Đông Mỹ còn chịu thêm tác động từ tình trạng ùn tắc tại kênh đào Panama.

Phân tích từ Phaata chỉ ra mặt bằng cước hiện tại được đẩy lên chủ yếu bởi các điểm nghẽn vận hành hơn là nhu cầu tăng bền vững. Giá có thể duy trì ở mức cao trong ngắn hạn, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ điều chỉnh nhanh nếu một trong các nút thắt được tháo gỡ.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Với doanh nghiệp xuất khẩu gỗ, dệt may, da giày, thủy sản hoặc nông sản, việc giá cước tăng thêm hàng nghìn USD/container có thể làm giảm đáng kể biên lợi nhuận. Áp lực càng lớn với những hợp đồng đã chốt giá bán nhưng chưa cố định được chi phí vận chuyển.

Khi công suất tàu hạn chế, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với giá cao mà còn có nguy cơ hàng bị dời sang chuyến sau.

Ông Đào Trọng Khoa – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam (VLA) cho rằng doanh nghiệp cần tách bạch ba yếu tố khi quyết định phương án vận chuyển, gồm khả năng khai thác của tuyến, mức tăng cước và tính minh bạch của các loại phụ phí.

Một tuyến vẫn còn được khai thác không có nghĩa lịch tàu, không gian chở hàng, thời gian giao nhận và phụ phí đã ổn định. Nếu chỉ căn cứ vào việc hãng tàu vẫn nhận hàng, doanh nghiệp có thể đánh giá thấp nguy cơ chậm giao hoặc phát sinh thêm chi phí.

Theo ông Khoa, doanh nghiệp cần xây dựng trước các ngưỡng để chuyển phương án, chẳng hạn như số ngày chậm dự kiến, mức phụ phí, nguy cơ phát sinh phí lưu container, lưu bãi, điều kiện bảo hiểm hoặc thời hạn giao hàng. Khi một trong các ngưỡng bị vượt, bộ phận phụ trách cần được trao quyền chuyển sang tuyến, cảng hoặc phương thức vận chuyển khác.

Nhà đầu tư theo dõi nhóm cổ phiếu vận tải biển, logistics và xuất khẩu chủ lực sẽ cần đánh giá mức độ ảnh hưởng từ biến động chi phí đầu vào này đến kết quả kinh doanh quý III/2026.