Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố báo cáo hàng tháng ngày 17/6, dự báo thị trường dầu toàn cầu sẽ chuyển sang trạng thái thừa cung trong năm 2027.
Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc eo biển Hormuz đóng cửa do chiến tranh Mỹ - Iran, gây gián đoạn nguồn cung lớn nhất lịch sử với hơn 14 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Trung Đông bị chặn lại.
Sau thỏa thuận hòa bình tạm thời, Iran có thể mở lại eo biển Hormuz và Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân. Dòng chảy dầu thô bắt đầu khởi sắc từ đầu tháng 6.
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Sản lượng dầu bị chặn tại Hormuz | >14 triệu thùng/ngày | IEA |
| Lưu lượng dầu Trung Đông tháng 5 | 9,6 triệu thùng/ngày | IEA |
| Lưu lượng dầu Trung Đông đầu tháng 6 | ~12 triệu thùng/ngày | IEA |
| Xuất khẩu dầu thô và nhiên liệu tinh chế Nga tháng 5 | ~7,4 triệu thùng/ngày | IEA |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
IEA dự báo nguồn cung dầu toàn cầu sẽ tăng mạnh thêm 8 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2027. Nhu cầu chỉ tăng 2 triệu thùng mỗi ngày trong cùng kỳ.
Chênh lệch cung - cầu tạo ra lượng dư cung lớn. Điều này mở ra cơ hội cho các quốc gia làm đầy kho dự trữ dầu đã cạn kiệt và xây dựng các kho dự trữ chiến lược mới.
Trong năm 2026, nguồn cung dầu toàn cầu giảm 3,9 triệu thùng mỗi ngày do sụt giảm sản lượng Trung Đông vượt quá mức tăng từ châu Mỹ. Đây là độ trễ chính sách (policy lag) khi nguồn cung chưa kịp phục hồi.
Xuất khẩu của Nga duy trì ổn định 7,4 triệu thùng/ngày bất chấp các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào nhà máy lọc dầu. Nga ưu tiên cung cấp nhiên liệu nội địa và tối đa hóa xuất khẩu dầu thô.
IEA cảnh báo rủi ro phục hồi nguồn cung Trung Đông vẫn hiện hữu, bao gồm các hạn chế chính trị, vận hành, rà phá bom mìn kéo dài và thỏa thuận vận chuyển chưa được giải quyết.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Phiên giao dịch ngày 17/6, giá dầu thô tăng gần 1% nhưng vẫn dưới ngưỡng 80 USD/thùng. Nguyên nhân: ông Trump nói thỏa thuận với Iran chưa phải cuối cùng, Mỹ có thể tấn công Iran trở lại.
| Loại dầu | Giá đóng cửa 17/6 | Thay đổi |
|---|---|---|
| Brent (London) | 79,55 USD/thùng | +0,75% (+0,59 USD) |
| WTI (New York) | 76,79 USD/thùng | +0,97% (+0,74 USD) |
Sáng 18/6, giá dầu giảm gần 2% sau dự báo thừa cung của IEA. Brent lùi về gần 78 USD/thùng, WTI còn hơn 75 USD/thùng.
Các yếu tố cần theo dõi gồm: tiến trình mở lại eo biển Hormuz; rà phá bom mìn và thỏa thuận vận chuyển; chính sách của Mỹ với Iran; tốc độ phục hồi sản lượng Trung Đông; biến động giá dầu Brent và WTI.
Thông tin chỉ mang tính tham khảo. Nhà đầu tư tự đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định phù hợp.