Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh công nghệ lượng tử là vấn đề chiến lược quốc gia, không chỉ là nghiên cứu khoa học đơn thuần.
Việc phát triển công nghệ này phải đặt trong tổng thể Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Nó gắn với bảo đảm an ninh quốc gia, dữ liệu quốc gia, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ không gian.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, đã chia sẻ chiến lược phát triển công nghệ lượng tử tại buổi làm việc với Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương.
Ông khẳng định: “Điều đáng sợ nhất không phải thất bại, mà là không dám làm hoặc làm chưa tới”.
Các công nghệ chiến lược như lượng tử, bán dẫn, vật liệu tiên tiến được xác định là đặc biệt quan trọng cho tương lai đất nước.
Viettel lựa chọn cách tiếp cận “đi từ nhỏ đến lớn, từ đơn giản đến phức tạp, từ làm chủ đến tự chủ”.
Quá trình này bắt đầu từ nghiên cứu, mô phỏng, thử nghiệm quy mô nhỏ, rồi từng bước hoàn thiện công nghệ và mở rộng ứng dụng.
Bảng dưới đây tóm tắt các mốc chiến lược và nguồn lực chính:
| Yếu tố | Mô tả | Nguồn |
|---|---|---|
| Định hướng chiến lược | Công nghệ lượng tử là vấn đề chiến lược quốc gia, gắn với an ninh quốc gia, dữ liệu, AI, bán dẫn. | Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm |
| Cách tiếp cận của Viettel | “Đi từ nhỏ đến lớn, từ đơn giản đến phức tạp, từ làm chủ đến tự chủ”. | Trung tướng Tào Đức Thắng |
| Nền tảng phát triển | Dựa trên khoa học cơ bản, đào tạo nhân lực từ gốc, phối hợp với viện nghiên cứu và trường đại học. | Trung tướng Tào Đức Thắng |
| Kinh nghiệm thực tiễn | Viettel đã nghiên cứu tuần tự từ điện tử, viễn thông, 4G lên 5G, có thị trường để thử nghiệm và thương mại hóa. | Trung tướng Tào Đức Thắng |
Bản chất dòng tiền và nguồn lực đang vận hành ra sao
Việc đầu tư vào công nghệ lượng tử đòi hỏi nguồn vốn dài hạn và chi phí nghiên cứu & phát triển (R&D) cao.
Các quốc gia như Mỹ, Trung Quốc, EU đã chi hàng tỷ USD cho lĩnh vực này, tạo ra áp lực cạnh tranh lớn về công nghệ lõi.
Viettel, với vai trò là doanh nghiệp công nghệ hàng đầu Việt Nam, đang tận dụng nguồn lực nội sinh và thị trường nội địa để thử nghiệm.
Chiến lược “từ nội lực” giúp giảm phụ thuộc vào chuyển giao công nghệ từ nước ngoài, vốn thường bị hạn chế.
Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản và chi phí cơ hội là hiện hữu khi nguồn vốn bị “khóa” trong các dự án dài hạn, không có lợi nhuận ngay.
Trong bối cảnh lãi suất toàn cầu neo cao, các doanh nghiệp công nghệ phải cân đối giữa đầu tư mạo hiểm và duy trì dòng tiền hoạt động.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các yếu tố vĩ mô và ngành cần được theo dõi trong giai đoạn tới:
- Chính sách tiền tệ toàn cầu: Lộ trình tăng/giảm lãi suất của FED và ECB ảnh hưởng đến chi phí vốn cho các dự án R&D công nghệ cao.
- Chuỗi cung ứng bán dẫn: Công nghệ lượng tử phụ thuộc vào chip và vật liệu tiên tiến, vốn đang chịu áp lực từ căng thẳng thương mại Mỹ-Trung.
- Nguồn nhân lực chất lượng cao: Việc đào tạo từ gốc tại các trường đại học và viện nghiên cứu là yếu tố then chốt để hiện thực hóa chiến lược.
- Thị trường chứng khoán: Cổ phiếu của các doanh nghiệp công nghệ như Viettel (nếu niêm yết) có thể hưởng lợi từ kỳ vọng dài hạn, nhưng biến động ngắn hạn phụ thuộc vào kết quả kinh doanh quý.
- Dòng vốn FDI: Các quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế có thể quan tâm đến các startup lượng tử tại Việt Nam nếu chính sách pháp lý rõ ràng.
Theo Trung tướng Tào Đức Thắng, vấn đề cốt lõi là “cách đi và lộ trình đi”, bởi công nghệ lõi không được chuyển giao dễ dàng.
Việt Nam buộc phải xác định con đường tự chủ, từng bước đi lên bằng chính năng lực của mình.