Theo số liệu từ hãng theo dõi hàng hải Kpler công bố ngày 10/6, một tàu chở dầu đang trên đường đến châu Âu sau khi rời Vùng Vịnh vào cuối tháng 5.
Tàu Advantage Victory, mang cờ quần đảo Marshall, chở 2 triệu thùng dầu thô. Con tàu đã đi qua eo biển Hormuz vào ngày 27/5.
Đến ngày 8/6, tín hiệu AIS của tàu hiển thị mã "NL RTM" — cảng Rotterdam, Hà Lan. Tàu dự kiến cập cảng vào ngày 7/7 và hiện đang ở ngoài khơi Madagascar.
Trước đó, tàu được chất dầu của Iraq tại cảng Basra vào các ngày 24/2 và 1/3.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Đây là tàu chở dầu đầu tiên đi qua eo biển Hormuz với điểm đến châu Âu kể từ ngày 1/3. Thời điểm đó, xung đột giữa Israel-Mỹ và Iran bắt đầu.
Trước đó, tàu New Vision rời Vịnh Persian ngay sau khi xung đột nổ ra và đã dỡ hàng tại Le Havre (Pháp) và Southwold (Anh) vào đầu tháng 4.
| Chỉ tiêu | Giá trị / Sự kiện | Nguồn |
|---|---|---|
| Tàu dầu đầu tiên hậu xung đột đến châu Âu | Advantage Victory, 2 triệu thùng | Kpler |
| Ngày qua eo biển Hormuz | 27/5 | Kpler |
| Cảng đích | Rotterdam, Hà Lan (dự kiến 7/7) | AIS |
| Nguồn gốc dầu | Iraq (Basra, 24/2 & 1/3) | Kpler |
| Chuyến hàng trước đó | New Vision → Le Havre, Southwold (đầu 4) | Kpler |
| Tổng tàu rời Vùng Vịnh qua Hormuz (1/3 - 10/6) | 103 tàu, 185 triệu thùng | Kpler |
Kể từ ngày 1/3, khoảng 103 tàu chở dầu đã rời Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz.
Tổng khối lượng dầu thô vận chuyển đạt 185 triệu thùng, theo Kpler.
Cơ cấu nguồn dầu qua Hormuz có sự phân hóa rõ rệt theo thời gian.
- Dầu Iran: 92 triệu thùng (chiếm tỷ trọng lớn nhất).
- UAE: 42 triệu thùng.
- Iraq: 22 triệu thùng.
- Saudi Arabia: 20 triệu thùng.
- Kuwait: 7 triệu thùng.
- Qatar: 3 triệu thùng.
Từ đầu cuộc chiến đến giữa tháng 4, dầu Iran chiếm tới 81% lượng hàng qua eo biển Hormuz.
Thời điểm đó, Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng Iran.
Từ giữa tháng 4 trở đi, cấu trúc đảo chiều: các tàu đến từ nước Vùng Vịnh khác chiếm 84%.
Phần lớn số hàng này được chuyển đến khách hàng tại châu Á hoặc Trung Đông.
Điểm đến của một số tàu, chủ yếu mang dầu Iran, vẫn chưa được xác định.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự xuất hiện trở lại của tàu dầu Vùng Vịnh tại châu Âu phản ánh quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng năng lượng.
Dòng chảy vật chất đang dịch chuyển từ kênh Iran chiếm ưu thế (81% trước giữa tháng 4) sang các nhà cung cấp khác (84% sau giữa tháng 4).
Điều này trùng khớp với thời điểm Mỹ siết phong tỏa cảng Iran, tạo ra rào cản logistics đối với dầu Iran.
Yếu tố chính sách (phong tỏa) tạo ra độ trễ khoảng 6-8 tuần trước khi tác động đến luồng hàng thực tế.
Chuyến hàng Advantage Victory đến Rotterdam cho thấy chi phí vận chuyển và rủi ro địa chính trị đã được các bên liên quan chấp nhận ở mức cân bằng mới.
Thị trường dầu thô toàn cầu đang chứng kiến sự phân mảnh tuyến đường vận tải.
Châu Á vẫn là điểm đến chính của phần lớn dầu Vùng Vịnh, trong khi châu Âu bắt đầu nhận lại các lô hàng từ khu vực này sau 3 tháng gián đoạn.
Tỷ trọng dầu Iran giảm từ 81% xuống mức thấp hơn đáng kể trong cơ cấu qua Hormuz, đặt ra câu hỏi về năng lực xuất khẩu của Tehran.
Các tàu chở dầu Iran với điểm đến chưa xác định cho thấy thanh khoản thương mại kém minh bạch, tiềm ẩn rủi ro pháp lý cho người mua.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Khối lượng 185 triệu thùng qua Hormuz trong hơn 3 tháng tương đương khoảng 2 triệu thùng/ngày.
Con số này thấp hơn đáng kể so với mức trung bình trước xung đột (khoảng 17 triệu thùng/ngày qua eo biển), phản ánh mức độ gián đoạn chưa từng có.
Thời điểm tàu Advantage Victory tiếp cận Rotterdam (7/7) sẽ là mốc kiểm tra tín hiệu tái khởi động dòng chảy năng lượng giữa Vùng Vịnh và châu Âu.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm:
- Diễn biến lệnh phong tỏa cảng Iran của Mỹ có được nới lỏng hay duy trì.
- Phản ứng của OPEC+ về hạn ngạch sản lượng trong bối cảnh giá dầu neo cao.
- Động thái của các tàu chở dầu Iran còn lại đang neo đậu với điểm đến chưa xác định.
- Chi phí bảo hiểm và cước vận tải cho tuyến Vùng Vịnh - châu Âu.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy hai siêu tàu chở 6 triệu thùng dầu thô từ Trung Đông cũng đã rời Hormuz sau hơn hai tháng chờ đợi.
Điều này bổ sung thêm nguồn cung tiềm năng cho thị trường toàn cầu trong trung hạn.
Mức giá dầu WTI và Brent sẽ phản ánh mức độ thành công của quá trình tái kết nối các tuyến thương mại này.
Nhà đầu tư theo dõi các chỉ số hàng hải và dữ liệu AIS có thể đánh giá sớm hướng đi của dòng chảy năng lượng.
Các thông tin trên chỉ mang tính tham khảo, không cấu thành khuyến nghị đầu tư.