Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Thị trường chứng khoán Mỹ tiếp tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử mới trong phiên giao dịch ngày 2/6, bất chấp giá dầu thô tăng mạnh tới 5% do căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran. Đây là phiên thứ hai liên tiếp các chỉ số chính cùng lập kỷ lục, sau một tuần tăng điểm ấn tượng nhờ cổ phiếu chip.
Các chỉ số chính đóng cửa như sau:
| Chỉ số | Điểm số | Thay đổi (%) |
|---|---|---|
| S&P 500 | 7.599,96 | +0,26% |
| Nasdaq | 27.086,81 | +0,42% |
| Dow Jones | 51.078,88 | +0,09% (+46,42 điểm) |
Về mặt cấu trúc ngành, chỉ có 2 trong số 11 nhóm ngành chính của S&P 500 tăng điểm trong phiên này: Công nghệ và Năng lượng. Cổ phiếu Nvidia là trụ cột chính với mức tăng hơn 6%, sau khi công bố bộ vi xử lý mới cho máy tính cá nhân (PC). Cổ phiếu Dell Technologies và HP Inc lần lượt tăng 10% và 8% theo đà tăng của Nvidia. Ngược lại, cổ phiếu Intel giảm hơn 4%.
Giá dầu thô ghi nhận biến động mạnh trong phiên:
| Loại dầu | Giá đóng cửa | Thay đổi trong phiên | Biến động tuần trước |
|---|---|---|---|
| WTI (New York) | 92,16 USD/thùng | +5% (có lúc tăng hơn 8%) | -11% |
| Brent (London) | 94,98 USD/thùng | +4% | -10% |
Nguyên nhân trực tiếp của đợt tăng giá dầu là các cuộc tấn công quân sự qua lại giữa Mỹ và Iran. Iran tuyên bố đã tấn công một căn cứ không quân của Mỹ, sau khi lực lượng Mỹ tấn công các mục tiêu quân sự Iran vào cuối tuần. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin nước này sẽ dừng đàm phán với Mỹ và đe dọa đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz để trả đũa.
Giá dầu hạ nhiệt về cuối phiên sau khi Tổng thống Donald Trump trả lời phỏng vấn CNBC rằng đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran vẫn đang diễn ra “ở tốc độ nhanh”. Tuy nhiên, ông Trump cũng gây bất an khi nói rằng ông không quan tâm liệu đàm phán có kết thúc hay không và không lo ngại về giá dầu tăng cao. Giá dầu tiếp tục dịu đi sau khi ông Trump đăng trên Truth Social rằng Thủ tướng Israel Netanyahu đã đồng ý quân Israel sẽ không tiến vào thủ đô Beirut của Lebanon.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm bất chấp giá dầu tăng mạnh cho thấy dòng tiền hiện tại đang được dẫn dắt bởi hai yếu tố chính: kỳ vọng vào tiến trình hòa bình Trung Đông và sức mạnh nội tại của nhóm cổ phiếu công nghệ.
Giám đốc đầu tư (CIO) Tim Holland của công ty Orion nhận định tiến trình đàm phán đang ở trạng thái “hai bước tiến, một bước lùi”. Theo ông, thị trường không còn cho rằng căng thẳng sẽ leo thang trở lại mức như trong hai tuần đầu tiên của xung đột. Ông Holland cho rằng giá dầu sẽ không tăng trở lại mức cách đây 4-6 tuần, trừ khi xung đột leo thang quá mức căng thẳng nhất kể từ cuối tháng 2.
Yếu tố then chốt thứ hai là sự thống trị của dòng tiền vào cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là Nvidia. Với mức tăng hơn 6%, Nvidia đóng vai trò là điểm tựa vững chắc cho toàn bộ chỉ số S&P 500 và Nasdaq. Sự kiện ra mắt bộ vi xử lý PC mới đã kích hoạt hiệu ứng lan tỏa tích cực đến các cổ phiếu cùng ngành như Dell Technologies và HP Inc. Điều này cho thấy dòng tiền đang ưu tiên các câu chuyện tăng trưởng vi mô (micro-growth stories) hơn là các rủi ro vĩ mô ngắn hạn từ địa chính trị.
Trong khi đó, nhóm cổ phiếu năng lượng cũng tăng điểm nhờ giá dầu, với Marathon Petroleum nổi bật (+4%), tiếp đến là Exxon Mobil (+2,8%) và Chevron (+1,9%). Đây là phản ứng kỹ thuật thuần túy đối với biến động giá hàng hóa cơ sở.
Sự phân hóa rõ rệt giữa nhóm công nghệ và năng lượng với phần còn lại của thị trường (9/11 nhóm ngành giảm điểm) phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) có chọn lọc: nhà đầu tư vẫn sẵn sàng nắm giữ các cổ phiếu có câu chuyện tăng trưởng dài hạn, nhưng đồng thời cũng tìm kiếm các kênh phòng vệ trước rủi ro lạm phát từ năng lượng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Tuần này, tâm điểm chú ý của Phố Wall sẽ hướng tới báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 5 của Mỹ, dự kiến công bố vào thứ Sáu bởi Bộ Lao động Mỹ. Đây là điểm dữ liệu quan trọng nhất trước khi tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh lần đầu tiên chủ trì cuộc họp chính sách tiền tệ vào giữa tháng 6.
Các yếu tố cần theo dõi trong ngắn hạn:
- Báo cáo việc làm tháng 5: Thị trường đang đặt cược nhiều vào khả năng Fed sẽ có ít nhất một lần tăng lãi suất trong năm nay để ứng phó với lạm phát do giá năng lượng tăng cao. Một báo cáo việc làm tốt hơn kỳ vọng có thể củng cố khả năng này, từ đó gây áp lực giảm lên những cổ phiếu có định giá cao.
- Diễn biến giá dầu: Sau khi giảm 17% trong tháng 5 và bật tăng 5% trong phiên đầu tháng 6, giá dầu đang ở ngưỡng nhạy cảm. Bất kỳ leo thang quân sự mới nào cũng có thể đẩy giá vượt ngưỡng 95-100 USD/thùng, tạo áp lực lên chi phí vận hành doanh nghiệp và lạm phát kỳ vọng.
- Đàm phán Mỹ-Iran: Tuyên bố của ông Trump về tiến trình đàm phán “tốc độ nhanh” là tín hiệu tích cực, nhưng sự thiếu quan tâm của ông đối với kết quả đàm phán và giá dầu cao tạo ra rủi ro bất đối xứng (asymmetric risk) cho thị trường.
- Định giá cổ phiếu công nghệ: Với mức tăng liên tục, nhóm cổ phiếu công nghệ đang có P/E cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung. Một báo cáo việc làm mạnh mẽ có thể là chất xúc tác cho hoạt động chốt lời.
Theo nhận định của CIO Tim Holland, thị trường đang định giá kịch bản căng thẳng Trung Đông sẽ không leo thang vượt quá mức đỉnh của cuối tháng 2. Nếu kịch bản này bị phá vỡ, cả thị trường chứng khoán và năng lượng sẽ trải qua một đợt điều chỉnh mạnh. Ngược lại, nếu đàm phán tiến triển và Fed có tín hiệu ôn hòa, dòng tiền có thể tiếp tục đẩy các chỉ số lên các vùng đỉnh mới.