Chế biến sâu và chuyển đổi số: Động lực tăng trưởng mới trong thương mại nông sản Việt Nam – Trung Quốc

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 24/6, tại TP. Hồ Chí Minh, Diễn đàn Kết nối thương mại nông sản Việt Nam – Trung Quốc lần thứ nhất được tổ chức. Sự kiện quy tụ cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp hai nước.

Tham dự có Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ; đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương; Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ cùng các tổ chức xúc tiến thương mại.

Diễn đàn tập trung vào giải pháp thúc đẩy thương mại nông sản theo hướng hiện đại, bền vững. Chế biến sâu và chuyển đổi số được xác định là những động lực tăng trưởng mới cho ngành.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ, hai bên cần xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng và tiêu thụ bền vững. Đẩy nhanh quy trình mở cửa thị trường, tăng tốc đánh giá rủi ro và hoàn thiện thủ tục kỹ thuật cho các mặt hàng tiềm năng.

Hai bên cũng cần tăng cường hợp tác về tiêu chuẩn, kiểm nghiệm, kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc. Tận dụng hiệu quả các nền tảng thương mại điện tử và kinh tế số.

Đại sứ Hà Vĩ đánh giá hai nước có nhiều điều kiện thuận lợi nhờ nền tảng tin cậy chính trị, hạ tầng kết nối ngày càng hoàn thiện và quá trình chuyển đổi số trong thương mại nông sản. Ông đề xuất tăng cường ứng dụng công nghệ số, thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp chế biến và logistics, nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi ngành hàng.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Dòng tiền trong thương mại nông sản Việt – Trung đang chuyển dịch từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu. Điều này phản ánh chiến lược gia tăng giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào biến động giá hàng hóa cơ bản.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ NN&MT), cho biết ngành rau quả Việt Nam đang phát triển mạnh cả quy mô sản xuất và xuất khẩu. Trung Quốc hiện là thị trường nhập khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam.

Hai nước đã ký nhiều nghị định thư cho các sản phẩm: sầu riêng, măng cụt, mít, chuối, dừa, chanh leo, khoai lang và sầu riêng đông lạnh. Đang đàm phán xuất khẩu nhãn, vải, chôm chôm, xoài, thanh long và nhóm cây có múi.

Theo ông Mạnh, Việt Nam cần đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, tăng cường truy xuất nguồn gốc và hoàn thiện logistics. Điều này nhằm nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản.

Ông Đinh Cao Khuê, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Chủ tịch DOVECO, cho rằng dư địa tăng trưởng lớn trong những năm tới nằm ở các sản phẩm chế biến sâu.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Bối cảnh thương mại nông sản Việt – Trung đang được thúc đẩy bởi các yếu tố cấu trúc dài hạn. Chuyển đổi số và logistics là hai trụ cột chính.

• Chế biến sâu: Tập trung vào sầu riêng đông lạnh, mít sấy, chuối sấy, dừa chế biến. Mở rộng danh mục sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
• Chuyển đổi số: Ứng dụng nền tảng thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc số, quản lý chuỗi cung ứng thông minh.
• Logistics: Hoàn thiện hạ tầng kết nối, hợp tác doanh nghiệp logistics hai nước.

Diễn đàn lần thứ nhất này được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội tăng cường hợp tác sản xuất, chế biến, logistics và xuất khẩu nông sản giữa hai nước. Các nghị định thư đã ký và đang đàm phán cho thấy tiến trình mở cửa thị trường đang được đẩy nhanh.

Nhà đầu tư theo dõi nhóm cổ phiếu ngành rau quả, chế biến thực phẩm và logistics nông sản. Các doanh nghiệp có vùng nguyên liệu đạt chuẩn và năng lực chế biến sâu sẽ hưởng lợi từ xu hướng này.