Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) được trang Fruitnet.com dẫn lại, xuất khẩu nông sản Mỹ sang Việt Nam đã tăng mạnh trong 2 năm qua. Cụ thể, kim ngạch nông sản nói chung đạt 4,7 tỷ USD năm 2025, tăng đáng kể so với mức dưới 3,5 tỷ USD của năm 2024.
Dữ liệu từ trang chủ của USDA chỉ ra rằng Việt Nam là quốc gia có tiềm năng gia tăng nhập khẩu trái cây tươi của Mỹ. Nguyên nhân chính đến từ các cuộc đàm phán thương mại song phương gần đây và việc cải thiện khả năng tiếp cận thị trường.
Trong quý cuối cùng của năm 2025, Mỹ là nhà cung cấp trái cây tươi lớn thứ 2 cho Việt Nam, với thị phần 8,3%, chỉ đứng sau Trung Quốc. Riêng kim ngạch xuất khẩu trái cây tươi từ Mỹ đạt 91,1 triệu USD.
| Loại trái cây tươi Mỹ | Kim ngạch xuất khẩu sang Việt Nam (2025) |
|---|---|
| Táo | 47,1 triệu USD |
| Trái đào (peach) | 19,6 triệu USD |
| Nho | 17,6 triệu USD |
| Các loại trái cây tươi khác | 1,7 triệu USD |
Hai sự kiện pháp lý quan trọng gần đây đã mở rộng thêm giỏ hàng cho phía Mỹ. Ngày 16/3, Việt Nam cho phép nhập khẩu quýt từ bang California và Florida. Các chuyên gia ước tính giá trị tiềm năng của hoạt động này đạt 5 triệu USD.
Trước đó, ngày 6/6/2025, Cục Bảo vệ Thực vật (PPPD) của Việt Nam đã cấp phép nhập khẩu trái đào (peach) và xuân đào (nectarine) tươi từ California. Quyết định này được đưa ra sau quá trình đàm phán giữa Cơ quan Kiểm dịch động thực vật (APHIS) thuộc USDA và PPPD. Các chuyên gia ước tính giá trị thị trường hàng năm cho đào và xuân đào từ California là 2,5 triệu USD.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền thương mại nông sản Mỹ - Việt đang vận hành dựa trên ba động lực chính. Thứ nhất là sự cải thiện về các chỉ số kinh tế vĩ mô của Việt Nam - nền kinh tế lớn thứ 4 trong ASEAN. Thu nhập gia tăng và sự phát triển của ngành chế biến công nghiệp thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu.
Thứ hai là tầng lớp trung lưu ngày càng lớn mạnh. Đi kèm với đó là sự phát triển của các lĩnh vực bán lẻ hiện đại và chế biến thực phẩm. Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng đánh giá cao các sản phẩm Mỹ nhờ chất lượng và độ an toàn.
Thứ ba là yếu tố chính sách. Các cuộc đàm phán thương mại song phương đã giảm bớt rào cản pháp lý, cho phép các mặt hàng mới như quýt, đào và xuân đào chính thức gia nhập thị trường. Điều này tạo ra một kênh tăng trưởng mới cho dòng nông sản Mỹ.
Xét từ góc độ chi phí vốn và logistics, việc Mỹ vươn lên vị trí nhà cung cấp trái cây tươi lớn thứ 2 (thị phần 8,3%) cho thấy chuỗi cung ứng đang được tối ưu hóa. Tuy nhiên, khoảng cách với Trung Quốc (vị trí số 1) vẫn còn rất lớn, phản ánh lợi thế địa lý và chi phí vận chuyển thấp hơn của các nước láng giềng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Báo cáo của USDA nhấn mạnh xuất khẩu nông sản Mỹ sang Việt Nam là một mảng quan trọng và đang trên đà tăng trưởng. Sự hỗ trợ đến từ cả nhu cầu thị trường lẫn các hiệp định thương mại mới đây.
Những dữ kiện cần theo dõi trong thời gian tới bao gồm:
- Khả năng mở rộng thêm các loại trái cây khác của Mỹ được cấp phép nhập khẩu.
- Biến động của tỷ giá USD/VND ảnh hưởng đến chi phí nhập khẩu.
- Phản ứng từ các nhà cung cấp trái cây truyền thống trong khu vực (Trung Quốc, Thái Lan).
- Tốc độ tăng trưởng của tầng lớp trung lưu và kênh bán lẻ hiện đại tại Việt Nam.
Trong bối cảnh thuế quan và thương mại toàn cầu biến động, việc Việt Nam và Mỹ tiếp tục đàm phán song phương sẽ là yếu tố quyết định. Bài viết trên Vietnam+ cũng đề cập đến đề xuất của Việt Nam về việc Mỹ miễn trừ thuế đối với một số nhóm hàng nông sản. Đây là một tín hiệu chính sách cần được theo dõi sát sao.