Cán mốc 6,2 tỷ USD: Xuất khẩu gỗ Việt Nam và sự phân hóa giữa sản phẩm thô và chế biến sâu

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam trong 15 ngày đầu tháng 5/2026 đạt 660 triệu USD, tăng 13,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/5/2026, tổng kim ngạch đạt 6,2 tỷ USD, tăng 4,3% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, cấu trúc xuất khẩu đang có sự phân hóa rõ rệt. Trong khi tổng số tăng, trị giá xuất khẩu sản phẩm gỗ (nhóm hàng chế biến sâu, giá trị gia tăng cao) chỉ đạt 4 tỷ USD, giảm 2,6% so với cùng kỳ 2025.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các nhóm hàng thô hoặc sơ chế: dăm gỗ, ván gỗ và ghế khung gỗ.

Nguồn: Cục Hải quan (Bộ Tài chính), được Báo Công Thương dẫn lại.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Sự đối lập giữa tăng trưởng tổng kim ngạch (+4,3%) và sự sụt giảm của riêng mảng sản phẩm gỗ (-2,6%) phản ánh một sự dịch chuyển trong cấu trúc thương mại của ngành.

Dòng tiền từ các thị trường nhập khẩu đang tập trung vào các mặt hàng có hàm lượng chế biến thấp hơn như dăm gỗ và ván gỗ. Điều này cho thấy nhu cầu nguyên liệu thô phục vụ sản xuất tại các thị trường đích vẫn duy trì.

Trái lại, phân khúc sản phẩm gỗ hoàn thiện (bàn ghế, đồ nội thất) — vốn có biên lợi nhuận cao hơn và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sức mua bán lẻ và chính sách thuế quan — lại ghi nhận sự sụt giảm.

Yếu tố chi phí vốn và tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) tại các nền kinh tế phát triển có thể là nguyên nhân tiềm ẩn khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu cho hàng hóa lâu bền.

Tỷ trọng sản phẩm gỗ trong tổng kim ngạch giảm từ mức 68,5% xuống còn 64,5% (tính trên lũy kế 4 tỷ USD so với mức 6,2 tỷ USD) trong khi giá trị tuyệt đối giảm, cho thấy sự xói mòn về thị phần giá trị gia tăng cao.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Đà tăng của các mặt hàng thô như dăm gỗ và ván gỗ thường gắn với chu kỳ sản xuất công nghiệp tại Trung Quốc và các thị trường Đông Bắc Á.

Sự phục hồi của thị trường bất động sản và xây dựng tại các nước này sẽ là yếu tố hỗ trợ cho nhóm hàng này.

Trong khi đó, nhóm sản phẩm gỗ chế biến sâu phụ thuộc nhiều hơn vào sức mua tại Mỹ và EU. Các yếu tố cần theo dõi bao gồm:

• Diễn biến lãi suất điều hành của FED và ECB, ảnh hưởng đến chi phí vay tín dụng tiêu dùng.
• Chính sách thuế quan mới từ các thị trường lớn đối với hàng nội thất nhập khẩu từ Việt Nam.
• Chỉ số niềm tin người tiêu dùng (CCI) tại Mỹ và khu vực Eurozone.

Báo Công Thương cũng dẫn các bài viết liên quan về áp lực chuyển dịch mô hình giá trị gia tăng và sự kiện VIFA EXPO 2026 như một động lực mở rộng thị trường.

Các dữ liệu mới về xuất khẩu gỗ sang Canada trong 2 tháng đầu năm 2026 cũng được ghi nhận tăng so với cùng kỳ, cho thấy sự đa dạng hóa thị trường đang diễn ra ở một số khu vực.