Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo thông tin từ TTXVN/Vietnam+, ngày 3/6/2026, Tổng thống Brazil Lula da Silva tuyên bố nước này sẽ đẩy mạnh đa dạng hóa quan hệ thương mại và tìm kiếm đối tác mới. Mục tiêu là giảm thiểu tác động từ các biện pháp thuế quan Mỹ dự kiến áp dụng.
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đề xuất mức thuế lên tới 25% đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Brazil. Động thái này xuất phát từ cuộc điều tra từ tháng 7/2025 về các hoạt động thương mại bị cho là không công bằng.
| Chỉ tiêu | Số liệu / Sự kiện | Nguồn |
|---|---|---|
| Mức thuế Mỹ đề xuất | 25% với một số mặt hàng Brazil | USTR |
| Tỷ trọng xuất khẩu bị ảnh hưởng | Khoảng 21% kim ngạch xuất khẩu Brazil sang Mỹ | Bộ Phát triển, Công nghiệp, Thương mại & Dịch vụ Brazil |
| Thời gian đối thoại song phương | 30 ngày (thống nhất cuộc gặp Trump-Lula tháng trước) | Tổng thống Lula |
| Đối tác thương mại lớn nhất của Brazil | Mỹ, Trung Quốc, Argentina | Dữ liệu thương mại gần đây |
| Hệ thống thanh toán gây tranh cãi | Pix (Ngân hàng Trung ương Brazil) | USTR / Brazil |
| Hội nghị sắp tới | G7 2026 tại Pháp (15-17/6) | Lời mời Tổng thống Macron |
Một điểm gây tranh cãi là hệ thống thanh toán trực tuyến Pix do Ngân hàng Trung ương Brazil vận hành. Mỹ cho rằng Pix tạo lợi thế bất lợi cho các công ty tài chính và công nghệ Mỹ, bao gồm nhà phát hành thẻ tín dụng và nền tảng thanh toán số. Brazil bác bỏ cáo buộc và coi đây là chiến lược hiện đại hóa tài chính quốc gia.
Bản chất dòng tiền và chiến lược đang vận hành ra sao
Tuyên bố của Tổng thống Lula mang tính khẳng định chủ quyền kinh tế rõ rệt. Trong bối cảnh thuế quan leo thang, Brazil chủ động chuyển hướng sang các thị trường thay thế.
Chính phủ Brazil đang thúc đẩy mở rộng quan hệ thương mại với châu Á, Trung Đông và châu Phi. Đồng thời, nước này tăng cường vai trò trong các cơ chế đa phương như BRICS và MERCOSUR.
Về mặt dòng vốn, động thái này phản ánh tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) ở cấp độ quốc gia. Brazil giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ, né tránh rủi ro chi phí vốn tăng cao nếu thuế quan được áp dụng.
Hệ thống Pix bị Mỹ chỉ trích, nhưng nó cho thấy nỗ lực của Brazil trong việc kiểm soát hạ tầng tài chính nội địa. Điều này tạo ra lợi thế cạnh tranh cho các công ty fintech Brazil so với đối thủ Mỹ.
Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản thương mại vẫn hiện hữu. 21% kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ bị đe dọa, tương đương một phần đáng kể trong cán cân thương mại Brazil. Nếu đối thoại 30 ngày thất bại, dòng tiền xuất khẩu có thể bị thu hẹp nhanh.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Cuộc gặp giữa Tổng thống Lula và Tổng thống Trump tại Nhà Trắng tháng trước đã thống nhất thời gian đàm phán 30 ngày. Kết quả của quá trình này sẽ quyết định hướng đi ngắn hạn.
Brazil cũng đang củng cố quan hệ với các khối đa phương. Ông Lula xác nhận tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp từ ngày 15-17/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Macron.
Nhà lãnh đạo Brazil tiếp tục kêu gọi cải cách hệ thống quản trị toàn cầu và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Mục tiêu là tăng hiệu quả của chủ nghĩa đa phương trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Các yếu tố cần theo dõi từ góc độ thị trường:
- Diễn biến đàm phán thương mại Mỹ-Brazil trong 30 ngày tới.
- Phản ứng của các đối tác thương mại khác (Trung Quốc, Argentina) khi Brazil mở rộng quan hệ.
- Tác động của mức thuế 25% lên chi phí nhập khẩu và lạm phát tại Mỹ liên quan hàng Brazil.
- Khả năng Pix bị áp thuế hoặc hạn chế như một công cụ tài chính số.
- Xu hướng bảo hộ lan rộng sang các thị trường mới nổi khác.