Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo bài viết từ VnExpress, tỷ giá USD/VND đang chịu áp lực gia tăng từ cán cân thương mại thâm hụt. Cụ thể, tháng 10/2023, nhập siêu của Việt Nam ở mức 2,5 tỷ USD, đảo chiều so với mức thặng dư 1,7 tỷ USD của tháng trước đó.
Dữ liệu từ Tổng cục Thống kê cho thấy nhập siêu lũy kế 10 tháng đạt 8,9 tỷ USD. Con số này gây áp lực lên tỷ giá do nhu cầu USD cho thanh toán nhập khẩu tăng mạnh. Tuy nhiên, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố vẫn duy trì đà tăng nhẹ.
| Chỉ tiêu | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Nhập siêu tháng 10/2023 | 2,5 tỷ USD | Tổng cục Thống kê |
| Nhập siêu lũy kế 10 tháng | 8,9 tỷ USD | Tổng cục Thống kê |
| Thặng dư thương mại tháng 9/2023 | 1,7 tỷ USD | Tổng cục Thống kê |
Báo cáo từ VnExpress dẫn nhận định của các chuyên gia, bốn lực đỡ chính đang được NHNN sử dụng để ổn định tỷ giá trong bối cảnh này.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Áp lực tỷ giá đến từ cầu ngoại tệ thực (nhập khẩu) đang gia tăng. Nhập siêu 2,5 tỷ USD/tháng tạo ra một lực hút USD đáng kể trên thị trường liên ngân hàng. Điều này thường dẫn đến kỳ vọng mất giá của VND nếu không có can thiệp.
Bốn lực đỡ mà bài viết đề cập bao gồm:
- Lực đỡ thứ nhất: Dự trữ ngoại hối ở mức cao. NHNN có dư địa bán ra USD để bình ổn thị trường, tương tự giai đoạn cuối 2022.
- Lực đỡ thứ hai: Lãi suất VND liên ngân hàng duy trì ở mặt bằng cao, thu hẹp chênh lệch lãi suất VND-USD. Điều này làm giảm áp lực đầu cơ và găm giữ USD.
- Lực đỡ thứ ba: Kiều hối chuyển về mạnh vào cuối năm, tăng cung ngoại tệ cho nền kinh tế.
- Lực đỡ thứ tư: Vốn FDI giải ngân duy trì đà tích cực, hỗ trợ cán cân vãng lai.
Các yếu tố này tạo thành một lớp đệm thanh khoản, giúp hấp thụ phần nào cầu USD tăng đột biến từ nhập siêu. Về bản chất dòng tiền, NHNN đang vận hành theo hướng ưu tiên ổn định tỷ giá thông qua cung cầu thị trường, thay vì can thiệp trực tiếp bằng cách hút VND hay phát hành tín phiếu.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Trở lại trường hợp được phản ánh trên VnExpress, bên cạnh bốn lực đỡ nội tại, thị trường còn chịu tác động từ diễn biến tỷ giá USD/CNY và chính sách của FED. Nếu Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài, áp lực lên VND có thể gia tăng trở lại.
Các dữ kiện cần theo dõi trong thời gian tới:
- Số liệu cán cân thương mại tháng 11 và tháng 12/2023, đặc biệt là tốc độ nhập siêu có tiếp tục hay thu hẹp.
- Diễn biến lãi suất liên ngân hàng VND kỳ hạn qua đêm, vốn là công cụ điều tiết thanh khoản chính của NHNN.
- Lượng kiều hối chuyển về dịp cuối năm, thường đạt đỉnh vào tháng 12.
- Động thái mua/bán ngoại tệ can thiệp của NHNN thông qua thị trường mở (OMO) và hợp đồng kỳ hạn (swap).
Theo bài viết, đa số chuyên gia cho rằng bốn lực đỡ nêu trên đủ sức giữ cho tỷ giá VND/USD biến động trong biên độ hẹp (+/-2%) đến cuối quý I/2024. Tuy nhiên, rủi ro từ việc nhập siêu kéo dài và áp lực lạm phát nhập khẩu vẫn hiện hữu.