Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo bài viết trên Vietnam+, Liên minh châu Âu (EU) đang đối mặt với áp lực nạp đầy kho dự trữ khí đốt trước mùa Đông 2026. Các số liệu từ Cơ quan Hợp tác các cơ quan quản lý năng lượng của EU (ACER) cho thấy mức tồn kho thấp kỷ lục trong 4 năm qua.
Dưới đây là các dữ kiện chính được trích dẫn từ nguồn:
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Dự trữ khí đốt EU tại ngày 1/4/2026 | 28% công suất | ACER |
| Mức thấp nhất trong vòng | 4 năm | ACER |
| Mục tiêu dự trữ tối thiểu trước 1/11 | 90% | Quy định EU |
| Mục tiêu linh hoạt cho phép | 70% trong điều kiện đặc biệt | Ủy ban châu Âu |
| Mức tăng nhập khẩu LNG cần để đạt 90% | +13% so với năm 2025 | ACER |
| Dự báo nếu nhập khẩu không đổi | Khoảng 80% dự trữ | ACER |
| LNG nhập khẩu từ Qatar (2025) | 8% tổng nhập khẩu EU | ACER |
| LNG nhập khẩu EU tháng 5-6/2026 so với 2025 | Giảm ~2,37 triệu tấn | Kpler |
| Nhập khẩu khí đốt Nga Q1/2026 | 6,9 tỷ m3 - cao nhất kể từ 2022 | Vietnam+ |
| Nhập khẩu khí đốt Nga tháng 4/2026 | Tăng 17% YoY | Vietnam+ |
Bên cạnh đó, EU đã nhập khẩu 6,9 tỷ m3 khí đốt của Nga trong 3 tháng đầu năm 2026, mức cao nhất kể từ năm 2022. Xu hướng này tiếp tục trong tháng 4 với mức tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Áp lực lên thị trường khí đốt châu Âu đến từ nhiều phía. Thứ nhất, giá khí đốt tăng cao do xung đột tại Trung Đông và những gián đoạn liên quan đến eo biển Hormuz, làm giảm động lực bơm khí vào kho của các doanh nghiệp.
Thứ hai, cạnh tranh nguồn cung LNG trên thị trường quốc tế ngày càng gay gắt. Dữ liệu từ Kpler cho thấy nhu cầu LNG tại châu Á tăng mạnh trong tháng 5 và tháng 6, đặc biệt tại Trung Quốc và Ấn Độ, khiến lượng LNG cập cảng châu Âu giảm so với cùng kỳ năm ngoái.
Thứ ba, dù EU có kế hoạch chấm dứt phụ thuộc vào khí đốt Nga, nhưng trong ngắn hạn, lượng nhập khẩu từ Nga vẫn ở mức cao kỷ lục. Điều này cho thấy sự mâu thuẫn giữa mục tiêu dài hạn và nhu cầu trước mắt.
ACER ước tính để đạt mục tiêu 90%, EU cần tăng khoảng 13% lượng LNG nhập khẩu so với năm 2025. Tuy nhiên, nếu duy trì mức nhập khẩu như năm ngoái, châu Âu nhiều khả năng chỉ có thể nâng tỷ lệ dự trữ lên khoảng 80%.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Một số yếu tố quan trọng cần tiếp tục theo dõi trong thời gian tới:
- Hệ thống hạ tầng tiếp nhận và tái hóa khí của EU được ACER đánh giá là đủ khả năng đáp ứng nhu cầu nhập khẩu bổ sung, nếu nguồn cung được đảm bảo.
- Ủy ban châu Âu đã cho phép một số quốc gia thành viên linh hoạt hơn, với mức dự trữ tối thiểu có thể xuống tới 70% trong những điều kiện đặc biệt.
- Kế hoạch từng bước chấm dứt nhập khẩu khí đốt từ Nga theo các hợp đồng ngắn hạn sẽ tiếp tục thu hẹp nguồn cung của khối, đặc biệt từ năm 2027.
- Ủy viên Năng lượng EU Dan Jørgensen khẳng định mục tiêu lâu dài là chấm dứt sự phụ thuộc vào khí đốt nhập khẩu từ Nga nhằm tăng cường an ninh năng lượng.
- Giá khí đốt toàn cầu và diễn biến căng thẳng tại Trung Đông (eo biển Hormuz) sẽ tiếp tục tác động trực tiếp đến chi phí nhập khẩu và quyết định tích trữ của các doanh nghiệp.
Những con số trên cho thấy bài toán năng lượng của EU mùa Đông 2026 không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực nội khối, mà còn bị chi phối mạnh bởi biến động địa chính trị và cạnh tranh toàn cầu.