Áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp quý 3/2026: 30,9 nghìn tỷ đồng và sự phân hóa dòng vốn giữa Ngân hàng và Bất động sản

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo số liệu thống kê từ MBS, ước tính khoảng 30,9 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sẽ đáo hạn trong quý 3/2026. Con số này giảm 47% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh sự điều chỉnh của chu kỳ phát hành trái phiếu trong quá khứ.

Khối lượng đáo hạn tập trung chủ yếu ở nhóm Bất động sản, với khoảng 61% tổng giá trị, tương đương 18,9 nghìn tỷ đồng. Đây là áp lực thanh khoản đáng kể lên các doanh nghiệp trong ngành, đặc biệt khi dòng tiền từ phát hành mới đang có dấu hiệu chững lại.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Dữ liệu từ MBS cho thấy dòng tiền đang có sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngành. Nhóm Ngân hàng quay trở lại dẫn dắt thị trường phát hành với giá trị tăng 70% so với tháng 4, đạt 32,8 nghìn tỷ đồng. Các ngân hàng lớn như MBB (9 nghìn tỷ, lãi suất 8,2-8,3%), TCB (8 nghìn tỷ, lãi suất 8,4%) và OCB (3 nghìn tỷ, lãi suất 8,5-8,6%) là những nhân tố chính.

Ngược lại, nhóm Bất động sản ghi nhận giá trị phát hành giảm mạnh 49,4% so với tháng 4, chỉ đạt 15,4 nghìn tỷ đồng. Lãi suất bình quân gia quyền của nhóm này tăng vọt 3,2 điểm phần trăm lên 12,5%, phản ánh chi phí vốn tăng cao trong bối cảnh thị trường bất động sản đang đối mặt với áp lực thanh khoản.

Nguyên nhân chính của biến động lãi suất đến từ đợt phát hành quốc tế với lãi suất 5,5% của Tập đoàn Vingroup (chiếm 30% giá trị phát hành nhóm Bất động sản trong tháng 4) đã kéo mặt bằng lãi suất tháng 4 giảm. Trong khi đó, các đợt phát hành quy mô lớn trong tháng 5 đều ghi nhận mức lãi suất 12,5%/năm, đẩy lãi suất bình quân lên cao.

Phương thức phát hành riêng lẻ tiếp tục chiếm ưu thế với tỷ trọng 95% giá trị phát hành trong nước, tương đương 50,2 nghìn tỷ đồng. Điều này cho thấy thị trường trái phiếu vẫn phụ thuộc nhiều vào các nhà đầu tư tổ chức và các thỏa thuận riêng lẻ.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Lũy kế từ đầu năm 2026, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành đạt gần 147,4 nghìn tỷ đồng, tăng 3% so với cùng kỳ. Lãi suất bình quân gia quyền trong 5 tháng đầu năm ước đạt 9%, cao hơn đáng kể so với mức 7,3% của năm 2025.

Nhóm Bất động sản dẫn đầu về giá trị phát hành với 69,8 nghìn tỷ đồng (+159,4% so với cùng kỳ), chiếm 47,4% tổng giá trị phát hành, gấp 2,5 lần so với cùng kỳ. Lãi suất bình quân của nhóm này ở mức 9,5%, kỳ hạn bình quân 4 năm.

Các doanh nghiệp có giá trị phát hành lớn nhất từ đầu năm gồm: Công ty Cổ phần Vinhomes (15 nghìn tỷ đồng), Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Marina Center (10,2 nghìn tỷ đồng) và Tập đoàn Vingroup (9,2 nghìn tỷ đồng).

Về tình hình chậm trả, tháng 5 ghi nhận 2 mã trái phiếu chậm thanh toán gốc/lãi với giá trị chậm trả gần 213 tỷ đồng. Lũy kế đến hết tháng 5, tổng giá trị phát hành của các trái phiếu đang chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán ước đạt 31,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 2,3% dư nợ trái phiếu doanh nghiệp toàn thị trường.

Giá trị trái phiếu mua lại trước hạn trong tháng 5 đạt 39,7 nghìn tỷ đồng (+82,5% so với cùng kỳ), trong đó nhóm Ngân hàng chiếm 93,7% với giá trị mua lại 37,2 nghìn tỷ đồng (gấp 3,5 lần so với cùng kỳ). Động thái mua lại trước hạn này cho thấy các ngân hàng đang chủ động quản lý thanh khoản và giảm áp lực đáo hạn trong bối cảnh lãi suất tăng.