Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Đồng yên Nhật Bản tiếp tục chịu áp lực bán khống mạnh trong phiên giao dịch sáng 9/6, dao động trên ngưỡng 160 yên đổi 1 USD. Lúc hơn 11h giờ Việt Nam, tỷ giá USD/JPY có lúc chạm 160,295.
Diễn biến này xóa sạch gần như toàn bộ thành quả hồi phục sau đợt can thiệp trị giá 73 tỷ USD của Bộ Tài chính Nhật Bản vào cuối tháng 4.
Các mốc tỷ giá và quy mô can thiệp lịch sử được ghi nhận như sau:
| Thời điểm | Tỷ giá USD/JPY | Hành động can thiệp |
|---|---|---|
| Cuối tháng 4/2026 | 160,725 | Bán 73 tỷ USD mua yên |
| Giữa năm 2024 | Khoảng 162,00 | Can thiệp không công bố |
| Cuối năm 2022 | Khoảng 150,00 | Can thiệp không công bố |
Tổng cộng, từ năm 2022 tới nay, Nhật Bản đã chi khoảng 215 tỷ USD để ngăn đà giảm giá của đồng nội tệ. Tuy nhiên, đồng yên vẫn tiếp tục suy yếu.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Áp lực lên đồng yên đến từ ba yếu tố chính, tất cả đều đang củng cố lẫn nhau.
Thứ nhất là chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng mạnh, kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay.
Dữ liệu việc làm Mỹ công bố ngày 5/6 tốt hơn dự báo, củng cố khả năng Fed thắt chặt. Điều này đẩy đồng USD lên vùng giá cao nhất 2 tháng.
Thứ hai là vai trò trú ẩn của USD. Bất ổn địa chính trị Trung Đông (xung đột Mỹ - Iran) kéo dài, đàm phán chưa có kết quả rõ rệt. Dòng tiền risk-off chảy mạnh vào tài sản bằng USD.
Thứ ba là cú sốc năng lượng đối với Nhật Bản. Nhật Bản phụ thuộc 90% năng lượng hóa thạch nhập khẩu. Chiến tranh Mỹ-Iran làm gián đoạn nguồn cung, đẩy giá dầu và năng lượng lên cao.
Điều này tác động trực tiếp lên cán cân thương mại, khiến đồng yên chịu thêm sức ép mất giá từ yếu tố cơ bản.
Các nhà phân tích cho rằng các đợt can thiệp của Tokyo chủ yếu nhằm tạo ra một mặt sàn tỷ giá (floor), thay vì kỳ vọng kéo dài xu hướng tăng giá cho yên. Đây là chiến thuật 'bịt lỗ thủng' chứ không xử lý được nguyên nhân gốc.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các yếu tố sẽ quyết định hướng đi của đồng yên trong thời gian tới bao gồm:
- Cuộc họp sắp tới của BOJ và bất kỳ tín hiệu điều chỉnh lãi suất nào. Nếu BOJ giữ nguyên lãi suất siêu thấp, áp lực bán khống sẽ còn tiếp diễn.
- Diễn biến tại Trung Đông: Bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn hay leo thang mới nào cũng ảnh hưởng trực tiếp đến giá dầu và tâm lý risk-off.
- Dữ liệu kinh tế Mỹ tiếp theo: Nếu lạm phát hoặc việc làm tiếp tục mạnh, Fed càng có lý do để hawkish, USD càng mạnh.
- Quy mô dự trữ ngoại hối của Nhật Bản: Hiện vẫn đủ lớn để hỗ trợ can thiệp, nhưng hiệu quả của các đợt can thiệp đang giảm dần theo thời gian.
- Phản ứng của các thị trường khác: Forex (cặp chéo JPY), chứng khoán Nhật (Nikkei 225), hàng hóa (giá dầu WTI/Brent).
Dollar Index (DXY) sau khi chạm 100,07 điểm ngày 5/6 (cao nhất từ đầu tháng 4) đã giảm nhẹ trong phiên sáng nay. Trong 5 phiên gần nhất chỉ số tăng 0,75%; trong 1 tháng qua tăng gần 1,7%.
Sự phụ thuộc năng lượng của Nhật Bản và chi phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch là biến số dài hạn. Nhật Bản đang đối mặt với bài toán kép: vừa kiểm soát lạm phát vừa duy trì tăng trưởng mà không thể phá giá yên quá mức.