Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Chiều 10/7/2026, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã tiếp Thống đốc tỉnh Aichi (Nhật Bản) Omura Hideaki. Cuộc gặp này tập trung vào việc thúc đẩy mở rộng quan hệ hợp tác giữa tỉnh Aichi với các địa phương Việt Nam, ngoài TP.HCM.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị Thống đốc Omura Hideaki tiếp tục nghiên cứu, thúc đẩy hợp tác địa phương giữa Aichi với thủ đô Hà Nội và tỉnh Phú Thọ. Bà dẫn chứng Tập đoàn Toyota (trụ sở tại Aichi) đã đầu tư từ rất sớm tại Phú Thọ (trước đây thuộc Vĩnh Phúc) và đang hoạt động hiệu quả.
| Chỉ số | Giá trị / Sự kiện | Nguồn |
|---|---|---|
| Số doanh nghiệp Aichi đầu tư tại Việt Nam | Hơn 200 doanh nghiệp | Thống đốc Omura Hideaki (Vietnam+) |
| Người Việt Nam sinh sống tại Aichi | Khoảng 71.000 người | Thống đốc Omura Hideaki (Vietnam+) |
| Đường bay thẳng từ Chubu (Aichi) đến Việt Nam | TP.HCM và Hà Nội | Thống đốc Omura Hideaki (Vietnam+) |
| Thỏa thuận hợp tác giữa Aichi và Việt Nam | Hơn 10 năm qua (Biên bản ghi nhớ với Bộ KH&ĐT, Aichi Desk; thỏa thuận hữu nghị với TP.HCM) | Vietnam+ |
| Ứng dụng AI tại Phú Thọ | Toyota ứng dụng AI vào quy trình sản xuất ô tô | Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà (Vietnam+) |
| Sự kiện thể thao lớn sắp diễn ra tại Aichi | ASIAD 20 và Para Games 5 (tháng 9, 10/2026) | Vietnam+ |
| Quy mô vận động viên tham dự ASIAD 20 | Khoảng 20.000 VĐV từ 45 quốc gia/vùng lãnh thổ | Vietnam+ |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng vốn từ Aichi vào Việt Nam mang đặc điểm của vốn sản xuất công nghệ cao, tập trung vào lĩnh vực ô tô và cơ khí chế tạo. Việc Toyota ứng dụng AI tại Phú Thọ là một tín hiệu rõ ràng về xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng sang automation.
Điểm đáng chú ý trong bức tranh này là áp lực nhân lực. Thống đốc Omura Hideaki thừa nhận các doanh nghiệp chế tạo Aichi và Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực trầm trọng. Do đó, việc hợp tác đào tạo và tiếp nhận nhân lực từ Việt Nam trở thành yếu tố sống còn.
Trung tâm Station AI (khai trương 2 năm trước, hợp tác với Station F của Pháp) là một minh chứng cho thấy động lực tăng trưởng trong tương lai của Aichi sẽ dựa trên đổi mới sáng tạo và startup. Đề xuất kết nối với Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Bách khoa TP.HCM càng khẳng định điều này.
Về mặt macro, mối quan hệ này giúp Việt Nam nhận được dòng vốn FDI có hàm lượng công nghệ cao, trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030, 2045 trở thành nước phát triển thu nhập cao dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Thứ nhất, sự kiện ASIAD 20 và Para Games 5 diễn ra vào tháng 9 và 10/2026 tại Aichi sẽ thu hút khoảng 20.000 VĐV từ 45 quốc gia. Việt Nam cam kết tham dự với lực lượng tốt nhất.
Thứ hai, Lễ hội Việt Nam tại Nagoya tổ chức nhiều năm qua là một kênh ngoại giao văn hóa, giúp gia tăng giao lưu nhân dân, từ đó tạo nền tảng cho hợp tác kinh tế.
Thứ ba, việc mở rộng hợp tác sang Hà Nội và Phú Thọ ngoài TP.HCM sẽ tạo ra sự phân bổ lại dòng vốn FDI theo không gian địa lý, giảm áp lực hạ tầng cho TP.HCM.
Cuối cùng, các doanh nghiệp chế tạo Aichi cần đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao tại Việt Nam, đặc biệt lĩnh vực AI và cơ khí chế tạo, để giải quyết bài toán thiếu hụt lao động nội địa Nhật Bản.