Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Phiên giao dịch ngày 15-6 ghi nhận nhiều cổ phiếu chứng khoán tăng kịch trần, bao gồm TCX, CTS, VPX. Theo Tuổi Trẻ Online, VPX được hỗ trợ thêm bởi thông tin được cấp margin trở lại sau 6 tháng niêm yết trên HOSE.
Tuy nhiên, mức tăng này không làm thay đổi thực tế chiết khấu sâu của toàn ngành. Thống kê từ Tuổi Trẻ Online cho thấy mức độ suy giảm giá cổ phiếu so với các vùng đỉnh rất lớn.
| Chỉ tiêu so sánh | Số lượng mã (trên tổng 40) | Mức chiết khấu |
|---|---|---|
| So với đỉnh năm 2026 | 20/40 | Trên 20% |
| So với đỉnh lịch sử (đỉnh thời đại) | 23/40 | Trên 50% |
| So với đỉnh lịch sử | 14/40 | Trên 70% |
| ART (cao nhất) | 1/40 | 95% |
ART là trường hợp giảm mạnh nhất, với thị giá hiện thấp hơn khoảng 95% so với đỉnh lịch sử. Nguyên nhân được xác định gắn liền với vấn đề pháp lý liên quan đến hệ sinh thái FLC.
HBS giảm 77% so với đỉnh, do tranh chấp giữa nhóm cổ đông mới và cổ đông cũ.
VN-Index hiện chỉ thấp hơn khoảng 7% so với mức đỉnh lịch sử tháng 5-2026. Điều này cho thấy mức chiết khấu của cổ phiếu ngành chứng khoán vượt xa mức giảm trung bình của thị trường.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Theo báo cáo của Chứng khoán Vietcap, giá trị giao dịch bình quân trên ba sàn trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 1,3 tỉ USD mỗi phiên. Con số này giảm 9,5% so với nửa cuối năm 2025.
Vietcap cho rằng thanh khoản suy yếu chủ yếu đến từ hai yếu tố:
- Môi trường lãi suất duy trì ở mức cao.
- Bất định địa chính trị tại Trung Đông, bao gồm xung đột Mỹ - Iran.
Dòng tiền ròng cho thấy tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) chiếm ưu thế. Mặc dù số lượng tài khoản chứng khoán mở mới vẫn duy trì ở mức tích cực, dòng tiền thực tế chưa cải thiện tương ứng. Nhiều nhà đầu tư chọn quan sát thay vì giải ngân mạnh.
Áp lực cạnh tranh trong mảng cho vay ký quỹ (margin) ngày càng gay gắt. Theo Vietcap, các công ty chứng khoán có hậu thuẫn từ hệ sinh thái ngân hàng (TCX, VPX, MBS, ACBS, VCBS) đã liên tục giành thị phần cho vay ký quỹ từ các CTCK độc lập trong hai năm qua.
Hàng loạt công ty chứng khoán khác cũng triển khai kế hoạch tăng vốn quy mô lớn để phục vụ cuộc đua margin. Điều này khiến áp lực cạnh tranh dự báo còn kéo dài.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các chuyên gia vẫn giữ quan điểm tích cực về triển vọng nửa cuối năm, dựa trên các yếu tố sau:
- Căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt, thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran đạt tiến triển.
- Áp lực giá dầu giảm bớt, hỗ trợ kiểm soát lạm phát.
- Mặt bằng lãi suất có dư địa hạ nhiệt.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình, cho rằng khi căng thẳng tại Trung Đông hạ nhiệt, áp lực lên giá dầu có thể giảm bớt. Điều này góp phần hỗ trợ kiểm soát lạm phát và tạo dư địa cho lãi suất hạ nhiệt.
Bên cạnh lãi suất, thị trường đang chờ đợi các động lực mới:
- Hoạt động IPO.
- Tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
- Câu chuyện nâng hạng thị trường.
MSCI dự kiến công bố kết quả vào nửa cuối tháng 6-2026. Đây là sự kiện có thể tác động mạnh đến dòng vốn ngoại và tâm lý thị trường.
Những yếu tố này, nếu diễn ra thuận lợi, có thể tạo động lực giúp dòng tiền quay trở lại và cải thiện định giá cho nhóm cổ phiếu chứng khoán đang ở vùng chiết khấu sâu.