Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo bài viết trên VietnamPlus, sau 100 ngày kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, các tác động kinh tế đã hiện hữu rõ nét trên nhiều thị trường tài sản lớn.
Eo biển Hormuz - tuyến đường vận tải dầu mỏ huyết mạch - về cơ bản đã bị đóng cửa trong suốt thời gian diễn ra cuộc chiến. Điều này dẫn đến những biến động lớn về giá dầu.
| Chỉ số | Biến động | Nguồn |
|---|---|---|
| Giá dầu Brent kỳ hạn | Cao hơn ~36% so với trước chiến tranh | PVM Oil Associates |
| Giá dầu WTI | Tăng gần 50% so với trước chiến tranh | PVM Oil Associates |
| Lợi suất TPCP Mỹ kỳ hạn 30 năm | Chạm mức cao nhất kể từ trước khủng hoảng 2008 | VietnamPlus |
| CPI Mỹ tháng 4 | 3,8% (so với cùng kỳ) - mạnh nhất gần 3 năm | VietnamPlus |
Mặc dù giá dầu đã giảm đáng kể so với mức đỉnh trong thời gian chiến sự, chúng vẫn cao hơn nhiều so với giai đoạn trước xung đột. Dữ liệu lạm phát tại nhiều nền kinh tế lớn đã tăng tốc trở lại do đà tăng vọt từ giá dầu, khí đốt, xăng và nhiên liệu bay.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền trên thị trường chứng khoán toàn cầu cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Phố Wall phớt lờ chiến sự nhờ câu chuyện AI.
Chỉ số S&P 500 liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử mới. Ông Iain Barnes, Giám đốc đầu tư tại Netwealth, giải thích sự lạc quan về sức mạnh mang tính đột phá trong tương lai của AI đã thúc đẩy thị trường tăng mạnh.
Dòng tiền được dẫn dắt bởi các công ty Mỹ và châu Á được xem là đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng chi tiêu cho AI. Ngược lại, cổ phiếu châu Âu có phần ảm đạm hơn do tác động từ chi phí năng lượng tăng cao.
Ông Toni Meadows, Trưởng bộ phận đầu tư tại BRI Wealth Management, phân tích rằng Mỹ phần lớn đã tự chủ được nguồn dầu mỏ. Do đó, áp lực từ cuộc xung đột tại vùng Vịnh không gây tác động quá cấp bách đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới này.
Thị trường trái phiếu chính phủ lại phản ánh một câu chuyện khác. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng mạnh sau khi cuộc chiến bùng nổ, khi các nhà đầu tư dự đoán lạm phát sẽ tăng tốc và chính sách tiền tệ có thiên hướng thắt chặt.
Vương quốc Anh chứng kiến làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ diễn ra đặc biệt gay gắt. Ông Neil Birrell, Giám đốc đầu tư tại Premier Miton Investors, nhận định thị trường trái phiếu đang phản ánh những mối lo ngại về khả năng lạm phát gia tăng, tăng trưởng kinh tế suy giảm và tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Việc phong tỏa eo biển Hormuz cùng với những thiệt hại tại các cơ sở sản xuất năng lượng chủ chốt ở Trung Đông đã tạo ra tình trạng khan hiếm nguồn cung nghiêm trọng. Các quốc gia nhập khẩu dầu buộc phải tìm kiếm nhà cung cấp thay thế.
Trong 100 ngày qua, lượng dầu thô xuất khẩu của Mỹ đã gia tăng đáng kể. Ông Tamas Varga, chuyên gia phân tích tại PVM Oil Associates, chỉ ra các yếu tố giúp kìm hãm đà tăng giá dầu thô:
- Việc xả kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược.
- Việc miễn trừ trừng phạt đối với dầu của Iran và Nga đang vận chuyển trên biển.
- Lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc giảm.
- Các tuyến đường thay thế để vận chuyển dầu từ Vịnh Ba Tư sang châu Á và châu Âu.
- Mỹ tăng cường xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm lọc dầu.
- Hiện tượng suy giảm lực cầu do giá cao.
Ông Varga bổ sung rằng nếu các kho dự trữ dầu tiếp tục suy giảm trong suốt tháng 6, chúng sẽ chạm mức giới hạn tối thiểu. Khi đó, cuộc đua đảm bảo nguồn cung sẽ trở nên khốc liệt hơn.
Theo ông Varga, nếu kịch bản đó xảy ra, việc giá dầu vượt trở lại mốc 100 USD/thùng là điều khó tránh khỏi. Ông nhấn mạnh việc mở cửa lại Eo biển Hormuz càng sớm càng tốt là yêu cầu cấp thiết để giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung.
Ông Meadows từ BRI Wealth Management cảnh báo rằng đến một thời điểm nào đó, nếu xung đột không được giải quyết, hệ lụy sẽ dẫn đến tình trạng suy giảm lực cầu mà các nhà đầu tư không thể ngó lơ. Thị trường hiện vẫn chưa chạm đến ngưỡng đó.